Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 9 sierpnia 2022
w Esensji w Esensjopedii

Anna Kazejak-Dawid
‹Cudak›

EKSTRAKT:70%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułCudak
ReżyseriaAnna Kazejak-Dawid
ZdjęciaJakub Stolecki
Scenariusz
ObsadaKazimierz Mazur, Mateusz Król, Hubert Sycz, Wojciech Błach, Sebastian Ziomek, Agnieszka Sienkiewicz-Gauer, Zuzanna Romańska, Joanna Niemirska, Ninel Kos, Katarzyna Dominiak, Natalia Skrzypek, Andrzej Kłak, Diana Zamojska
MuzykaJoanna Duda
Rok produkcji2021
Kraj produkcjiPolska
Gatunekdramat, wojenny
Zobacz w
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj wAmazon.co.uk
Wyszukaj / Kup

Bohater na przekór
[Anna Kazejak-Dawid „Cudak” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
„Cudak” – drugi z trzech obrazów powstałych w ramach projektu „Kto ratuje jedno życie, ten ratuje cały świat” – wyreżyserowała Anna Kazejak. To jej pierwsze dzieło, które opowiada o wojennej przeszłości Polski. Jeśli ktoś obawiał się, że autorka specjalizująca się w filmach i serialach o współczesności nie poradzi sobie z tematyką Zagłady, może odetchnąć z ulgą!

Sebastian Chosiński

Bohater na przekór
[Anna Kazejak-Dawid „Cudak” - recenzja]

„Cudak” – drugi z trzech obrazów powstałych w ramach projektu „Kto ratuje jedno życie, ten ratuje cały świat” – wyreżyserowała Anna Kazejak. To jej pierwsze dzieło, które opowiada o wojennej przeszłości Polski. Jeśli ktoś obawiał się, że autorka specjalizująca się w filmach i serialach o współczesności nie poradzi sobie z tematyką Zagłady, może odetchnąć z ulgą!

Anna Kazejak-Dawid
‹Cudak›

EKSTRAKT:70%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułCudak
ReżyseriaAnna Kazejak-Dawid
ZdjęciaJakub Stolecki
Scenariusz
ObsadaKazimierz Mazur, Mateusz Król, Hubert Sycz, Wojciech Błach, Sebastian Ziomek, Agnieszka Sienkiewicz-Gauer, Zuzanna Romańska, Joanna Niemirska, Ninel Kos, Katarzyna Dominiak, Natalia Skrzypek, Andrzej Kłak, Diana Zamojska
MuzykaJoanna Duda
Rok produkcji2021
Kraj produkcjiPolska
Gatunekdramat, wojenny
Zobacz w
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj wAmazon.co.uk
Wyszukaj / Kup
Wyprodukowana przez Telewizję Polską, a opowiadająca historie Polaków ratujących Żydów podczas drugiej wojny światowej miniseria „Kto ratuje jedno życie, ten ratuje cały świat” (to słynny cytat, który pochodzi z Talmudu) składa się z trzech oddzielnych pełnometrażowych filmów. O mało udanej „Ciotce Hitlera” Michała Rogalskiego była już mowa, dzisiaj nadszedł czas na – na szczęście dużo ciekawszego, zarówno pod względem fabularnym, jak i artystycznym – „Cudaka” Anny Kazejak. Reżyserki znanej z wielu seriali: od „Plebanii” i „Apetytu na miłość”, poprzez „Bez tajemnic”, „O mnie się nie martw” i „Zawsze warto”, aż po „Szadź”, „Wojenne dziewczyny” i „Nieobecnych”. Ta wyliczanka musi robić wrażenie, aczkolwiek większość z tych obrazów to raczej chałturki zapewniające autorce stałą pensję i – być może – opłatę ZUS-u. Na szczęście Kazejak od czasu do czasu sięga też po kino bardziej wyszukane.
Debiutanckie pełnometrażowe „Skrzydlate świnie” (2010) trudno wprawdzie uznać za dzieło ambitne, ale młodzieżowemu dramatowi „Obietnica” (2014) jest już do tej definicji znacznie bliżej. Za to „Cudak”… o tak! ten, mimo telewizyjnego formatu i wynikających z tego ograniczeń, broni się pod każdym względem. A skoro doświadczenie zawodowe i talent Kazejak i Rogalskiego są na podobnym poziomie, to znaczy że o sukcesie „Cudaka” musiał zdecydować dobry scenariusz. Odpowiada za niego Marek Kreutz – specjalista od seriali, któremu długo nie było dane pracować nad pełnym metrażem (ostatnio ponad dwie dekady temu przy „Strefie ciszy” Krzysztofa Langa). Na szczęście nie zapomniał on, jak stworzyć sprawnie i logicznie opowiedzianą historię, którą da się zamknąć w dziewięćdziesięciu minutach.
W napisach początkowych znajduje się informacja, że fabułę oparto na faktach. Szkoda tylko, że nie podano konkretniejszych informacji, kto, co i konkretnie gdzie. Większości rzeczy, poza datami rocznymi, trzeba się domyślać. W każdym razie wiadomo, że akcja rozgrywa się w prowincjonalnym miasteczku, w którym społeczność żydowska jest na tyle liczna, iż w czasie wojny Niemcy tworzą tam getto. Tytułowym (sic!) bohaterem jest muzyk – pianista Romek Cudakowski (w tej roli Kazimierz Mazur), którego koledzy z zespołu nazywają po prostu Cudakiem. Przed wojną klepie biedę, a na utrzymaniu ma żonę Baśkę (Diana Zamojska) i córkę Łucję (Natalia Skrzypek). Jego zespół musi walczyć o każde zlecenie, a i tak często przegrywa konkurencję z żydowskimi klezmerami, których gwiazdą jest skrzypek Szymon Akerman (Andrzej Kłak). Trudno dziwić się więc, że Romek podatny jest na hasła antysemickie.
Nawet kiedy wybucha wojna, a Żydzi w miasteczku zostają odizolowani w getcie, nie robi to na nim większego wrażenia. Bardziej zamartwia się tym, że rodzina będzie głodować. Kiedy więc zgłasza się do niego znany mu dobrze jeszcze sprzed wojny właściciel lokalu Rzepecki (Wojciech Błach), nie zastanawia się ani chwili. I nie ma znaczenia nawet to, że stary znajomy został volksdeutschem, a knajpa, w której mają grać to… burdel dla żołnierzy niemieckich. Cudakowski zbiera na nowo swoją grupę i każdego wieczoru przygrywa do zabawy rasie panów. Problem pojawia się wtedy, gdy zastrzelony zostaje zaangażowany w konspirację skrzypek Henio. Bez niego zespół nie ma racji bytu, a to oznacza powrót do biedy. Chyba że zastąpiłby go przebywający w getcie Akerman.
To wielkie ryzyko, ale i jedyna szansa, aby jakoś ustawić się na kolejne lata. Romek stawia więc wszystko na jedną kartę, przedostaje się do getta i obiecuje Akermanowi, jeśli ten do nich przystąpi, polską kennkartę i godziwe zarobki, za które wyżywi żonę i dzieci. Udaje mu się nawet przekonać Rzepetzky’ego (tak się pisze po zmianie nazwiska na niemieckie). Los szybko się jednak odwraca, Niemcy przystępują do likwidacji getta, a wystraszony nadzorca burdelu rozwiązuje umowę. Cudak zostaje z Akermanem, a wkrótce jeszcze dołącza do nich Debora (Ninel Kos), najmłodsza córka Żyda. Świat przedwojennego antysemity zostaje postawiony na głowie: opiekuje się teraz dwojgiem Żydów, mając pełną świadomość tego, że ryzykuje życiem nie tylko swoim, ale także swoich najbliższych. Co istotne, przemiana, jaka dokonuje się w Cudaku, nie jest czymś w rodzaju zesłanego na niego objawienia – to trochę pech, a trochę ślepy los czynią z niego bohatera.
Ale nie zostałby nim oczywiście, gdyby nie pewne cechy charakteru – wrodzona opiekuńczość wobec tych, którzy potrzebują pomocy, a być może także wpojony mu przez rodziców światopogląd chrześcijański (aczkolwiek w filmie nie ma żadnej wskazówki co do stosunku bohatera do religii). Cudak staje się więc postacią heroiczną trochę z przypadku – może nie tak ekstremalnego, jak w przypadku Leopolda Sochy z „W ciemności” (2011) Agnieszki Holland, ale jednak. A jeśli dodamy do tego jeszcze przekorne i zaskakujące zakończenie – tym bardziej docenimy film Anny Kazejak. Mimo że momentami brak mu rozmachu, a niektóre wydarzenia dzieją się za szybko – spokojnie można było dorzucić jeszcze kwadrans, nawet pół godziny i przedstawić tę historię z większym oddechem, a przy okazji pogłębić portrety psychologiczne postaci drugoplanowych (jak chociażby Rzepeckiego czy piosenkarki Reginy). Ale i w tej formie „Cudak” się broni, zwłaszcza jeżeli wcześniej oglądało się „Ciotkę Hitlera”.
koniec
2 czerwca 2022

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Epizod epizodu
Sebastian Chosiński

21 IV 2022

Tak, takie filmy powinny powstawać. Tak, powinny pokazywać pełne spektrum zachowań Polaków w czasie drugiej wojny światowej i ich reakcji na Zagładę Żydów: od mniej lub bardziej świadomego bohaterstwa, poprzez „umywanie rąk”, aż po współpracę z okupantem. Tylko, na Boga!, niech one mają odpowiednią do wagi tematu wartość artystyczną. Nie jak w przypadku „Ciotki Hitlera” Michała Rogalskiego.

więcej »

„Milczeć nie mogę…”
Sebastian Chosiński

12 IV 2022

Ileż jeszcze jest w naszej historii takich postaci, jak Szmul Zygielbojm, którym należy się upamiętnienie w formie filmowej! Nie ma jednak co przesadnie narzekać. Dobrze, że chociaż co parę lat powstają na ich temat obrazy biograficzne. „Śmierć Zygielbojma” Ryszarda Brylskiego to zresztą drugie podejście do tematu. W 2000 roku powstał bowiem tak samo zatytułowany dokument Dżamili Ankiewicz.

więcej »

Nie lekceważ kulawego detektywa!
Sebastian Chosiński

17 I 2022

Wdzięczni bądźmy J.K. Rowling, że po dekadzie poświęconej Harry’emu Potterowi (1997-2007) postanowiła odstawić go na boczny tor i zajęła się pisaniem powieści realistycznych. W przeciwnym wypadku nie doczekalibyśmy się serii kryminałów z prywatnym detektywem Cormoranem Strikiem w roli głównej (publikowanych pod pseudonimem Robert Galbraith). I tym samym nie powstałby tak dobry miniserial, jak „Zabójcza biel”.

więcej »

Polecamy

Kevin Smith. Sprzedawcy 2

Do sedna:

Kevin Smith. Sprzedawcy 2
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. Jay i Cichy Bob kontratakują
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. Dogma
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. W pogoni za Amy
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. Szczury z supermarketu
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. Sprzedawcy
— Marcin Knyszyński

Richard Kelly. Pułapka
— Marcin Knyszyński

Richard Kelly. Koniec świata
— Marcin Knyszyński

Richard Kelly. Donnie Darko
— Marcin Knyszyński

Alejandro González Iñárritu. Zjawa
— Marcin Knyszyński

Zobacz też

Tegoż twórcy

Co nam w kinie gra: Obietnica
— Marta Bałaga

Berlinale 2014: Mała Lady Makbet
— Marta Bałaga

Prawdziwe czy zjadliwe?
— Patrycja Rojek

London is calling
— Konrad Wągrowski

Tegoż autora

Przez dziury w dachu widać księżyc nad górami
— Sebastian Chosiński

Przepastne archiwa wypełnione skarbami
— Sebastian Chosiński

Ziemia obca, lecz swoja
— Sebastian Chosiński

Z twarzą zwróconą na wschód…
— Sebastian Chosiński

Dybuki krążą wokół nas
— Sebastian Chosiński

Żółw i diabeł
— Sebastian Chosiński

Cyceron kontra piękna Ormianka
— Sebastian Chosiński

Spaghetti-superbohaterstwo
— Sebastian Chosiński

I nie wierz nikomu, bo nie trafisz do domu
— Sebastian Chosiński

Tajniak też człowiek (choć specyficzny)
— Sebastian Chosiński

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.