Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 25 maja 2022
w Esensji w Esensjopedii

Pożegnania 2019 (2/4)

Esensja.pl
Esensja.pl
« 1 2

Jarosław Loretz

Pożegnania 2019 (2/4)

11. – Peggy Lipton, aktorka, modelka i piosenkarka. Sukces odniosła rolą w serialu „The Mod Squad” (dostała za nią Złoty Glob), ale w pamięci widzów zapisała się głównie jako Norma Jennings z serialu „Twin Peaks”.
12. – Machiko Kyō, japońska aktorka lat 1950., która karierę zaczęła z przytupem – w „Rashomonie” Kurosawy. Potem były filmy Mizoguchiego („Opowieści księżycowe”, „Ulica hańby”), Mikio Narusego („Starszy brat i młodsza siostra”), Teinosukego Kinugasy („Wrota piekieł”), Yasujirō Ozu („Dryfujące trzciny”), Kona Ichikawy („Klucz”, „Kobiecy testament”) oraz amerykańska „Herbaciarnia „Pod Księżycem””, za występ w której otrzymała nominację do Złotego Globu.
13. – Doris Day, a tak naprawdę Doris Mary Ann Kappelhoff. Piosenkarka (w latach 1939-1967 zaśpiewała ponad 650 piosenek, w tym wielki przebój „Que Sera, Sera (Whatever Will Be, Will Be)”), ale przede wszystkim aktorka, czynna zawodowo w latach 1950. i 1960. Wystąpiła m.in. w „Calamity Jane”, „Człowieku, który wiedział za dużo” Hitchcocka, „Telefonie towarzyskim” (za występ w nim otrzymała jedyną w życiu nominację do Oscara), „Nie jedzcie stokrotek”, „Przesuń się, kochanie” i „Kosmicznych przygodach Jennifer”.
16. – Ieoh Ming Pei, urodzony w Chinach, wychowany w Hong Kongu i Szanghaju, a zamieszkały w USA architekt, który wsławił się zaprojektowaniem kontrowersyjnej szklanej piramidy na dziedzińcu Luwru. Wśród swoich dokonań ma jednak i inne nietypowe projekty, jak choćby ciosane szpadlem Mesa Laboratory na przedmieściach Boulder, wyglądające jak biurko z wysuniętą szufladą Muzeum Sztuki im. Herberta F. Johnsona na Uniwersytecie Cornella, Rock and Roll Hall of Fame w kształcie piramidy ze ślimakiem na przedmieściach Cleveland czy przewracający się ratusz w Dallas.
17. – Herman Wouk, amerykański pisarz białoruskiego pochodzenia, który ogromną popularność zdobył szeregiem powieści osadzonych w realiach II wojny światowej: „Buntem na okręcie” (Nagroda Pulitzera w 1951, ekranizacja z Humphreyem Bogartem i José Ferrerem w 1954), „Wichrami wojny” (7-odcinkowa ekranizacja z Robertem Mitchumem i Ali MacGraw) oraz „Wojną i pamięcią” (12-odcinkowa ekranizacja z Robertem Mitchumem i Jane Seymour). Oprócz powyższych powieści po polsku opublikowano jeszcze „Nadzieję”, „Nie przerywajcie karnawału”, „Wielką miłość Marjorie” i „Chłopca z Nowego Jorku” (opartego na autobiograficznych wątkach), a także esej o współczesnym judaizmie – „To jest mój Bóg”.
20. – Niki Lauda, austriacki kierowca wyścigowy. Trzykrotnie zdobywał mistrzostwo świata Formuły 1, i to mimo doznania w jednym z wyścigów rozległych poparzeń zewnętrznych i wewnętrznych. W 1978 założył własną linię lotniczą, Lauda Air. Po jej sprzedaniu liniom Austrian Airlines w roku 2000 (w pełni wchłonięta została dopiero w 2013), w 2003 założył kolejną, Niki. Gdy ta z kolei bankrutowała na przełomie 2017 i 2018 roku, przejął linie Amira Air i zmieniwszy im nazwę na Laudamotion wykupił bankruta. Na bazie rywalizacji Laudy z Jamesem Huntem w sezonie 1976, kiedy to Lauda uległ poparzeniu, powstał film „Wyścig” z Chrisem Hemsworthem w roli Hunta.
25. – Tun-fei Mou, chiński reżyser, który zasłynął nakręceniem szokującego filmu „Oddział 731”, bardziej znanego jako „Men Behind the Sun”. Film, będący mieszanką paradokumentu z exploitation, zawierający szereg odrażających scen – od łamania zamrożonych kończyn po zapis autentycznej sekcji zwłok młodego chłopca – w zamierzeniu będący w miarę wiernym odtworzeniem działań zbrodniczej japońskiej jednostki wojskowej, prowadzącej na terenie Mandżurii badania nad bronią biologiczną i chemiczną, stał się symbolem kina wstrząsającego tak treściowo, jak i wizualnie. Zakazany w wielu krajach, ponoć w samych Chinach doprowadził kilkunastu widzów do śmiertelnego zawału.
29. – Dennis Etchison, pisarz i redaktor fantasy i SF. Wielokrotnie nagradzany tak za własne opowiadania, jak i za zredagowane antologie i zbiory opowiadań (8 nominacji i 2 nagrody World Fantasy Award, 1 nominacja i 2 nagrody British Fantasy Award, 4 nominacje do Bram Stoker Award). Autor nowelizacji „Videodromu” i dwóch części „Halloween”. W Polsce znany z jednego jedynego opowiadania „Wzywam wszystkie potwory”, opublikowanego w pierwszej części „Wielkiej księgi potworów”.
W czerwcu:
2. – Maciej Parowski, redaktor, pisarz SF, wieloletni kierownik działu literatury polskiej w „Fantastyce” (z czasem przemianowanej na „Nową Fantastykę”), w latach 1992-2003 jej redaktor naczelny, następnie redaktor naczelny „Czasu Fantastyki”. Autor dwóch powieści SF („Twarzą ku ziemi” i „Burza. Ucieczka z Warszawy”) i szeregu opowiadań, w większości ujętych w zbiorze „Sposób na kobiety”.
3. – Siemion Rozenfeld, radziecki żołnierz i partyzant pochodzenia żydowskiego, ostatni z żyjących uczestników powstania i masowej ucieczki więźniów z obozu zagłady w Sobiborze.
7. – Ryszard Bugajski, reżyser filmowy i telewizyjny, pisarz i scenarzysta. Zyskał międzynarodową sławę (nominacja do Złotej Palmy) i nienawiść PRL-owskiego reżimu (likwidacja Zespołu Filmowego „X”) dramatem „Przesłuchanie”, nakręconym w 1982 roku, ale oficjalnie puszczonym do dystrybucji dopiero po upadku PRL. Oprócz tego nakręcił m.in. „Generała Nila”, „Układ zamknięty” i „Zaćmę”, a także – na emigracji w Kanadzie – garść odcinków rozmaitych seriali, w tym „Strefy mroku” i „Alfred Hitchcock przedstawia”.
7. – Narciso Ibáñez Serrador, hiszpański reżyser filmowy, telewizyjny i teatralny, mający na swoim koncie szereg filmów telewizyjnych i 29-odcinkowy serial grozy „Historias para no dormir”, z historiami opartymi głównie na opowiadaniach Edgara Allana Poego, Fredrica Browna i Raya Bradbury’ego. Obok tego nakręcił dwa filmy kinowe, dzięki którym zyskał międzynarodową sławę. Pierwszy to thriller „La residencia” z 1969 roku, ze znikającymi uczennicami żeńskiej szkoły prywatnej. Natomiast drugi, niespodziewanie mocny w wymowie, to późniejszy o 7 lat prowokacyjny thriller SF „Czy zabiłbyś dziecko?”, z małżeństwem odciętym na wyspie zamieszkanej przez polujące na dorosłych dzieci.
13. – Nature Ganganbaigal, niekiedy zapisywany jako Nature G., posiadający chińsko-mongolskie korzenie muzyk, wokalista i kompozytor, założyciel folkmetalowego zespołu Tengger Cavalry. Grający na morin chuur, klasycznym mongolskim instrumencie strunowym, posługujący się śpiewem alikwotowym (bardzo niskie dźwięki gardłowe), z miejsca zdobył ogromną popularność, koncertując nawet w Carnegie Hall. Zmarł z nieznanych przyczyn w wieku zaledwie 29 lat.
14. – Maurice Bénichou, francuski aktor, grywający m.in. u Michaela Hanekego („Kod nieznany”, „Czas wilka”, „Ukryte”) i Petera Brooka („Mahabharata”). Wystąpił też w „Amelii” Jeana-Pierre’a Jeuneta jako Dominique Bretodeau, który dzięki bohaterce odzyskał wspomnienia z dzieciństwa.
15. – Franco Zeffirelli, włoski reżyser filmowy, teatralny i operowy, scenograf, projektant kostiumów, producent i aktor, daleki krewniak Leonarda da Vinciego, kochanek Luchino Viscontiego. Z najsłynniejszych jego filmów, często będących ekranizacjami znanych sztuk, warto wymienić „Poskromienie złośnicy” z Elizabeth Taylor i Richardem Burtonem (nominacja do Oscara za kostiumy), „Romea i Julię” (nominacje do Oscara i Złotego Globu za reżyserię, Oscary za kostiumy i zdjęcia), „Brata Słońce, siostrę Księżyc” o św. Franciszku z Asyżu, „Jezusa z Nazaretu” z przebogatą obsadą (Anne Bancroft, Claudia Cardinale, James Earl Jones, James Mason, Laurence Olivier, Donald Pleasence, Christopher Plummer, Anthony Quinn, Rod Steiger, Peter Ustinov, Michael York), „Otella” z Placido Domingo w roli głównej (nominacja do Złotej Palmy), „Hamleta” z Melem Gibsonem i Heleną Bonham Carter (nominacje do Oscara za scenografię oraz za kostiumy) i „Jane Eyre”.
22. – Judith Krantz, amerykańska pisarka i scenarzystka, specjalizująca się w psychologiczno-obyczajowych romansach. W Polsce wyszło przynajmniej 11 jej powieści. Ze względu na to, że jej mężem był producent telewizyjny, szereg jej utworów został zekranizowany, i to na ogół w całkiem porządnej obsadzie (m.in. Claudia Cardinale, Stefanie Powers, Courteney Cox, Raquel Welch, Hugh Grant).
24. – Billy Drago, właściwie William Eugene Burrows, amerykański aktor z indiańsko-cygańskimi korzeniami. Ze względu na charakterystyczny wygląd często obsadzany był w rolach niegodziwców, jak choćby w „Niesamowitym jeźdźcu” Eastwooda, „Nietykalnych” De Palmy, szeregu filmów z Chuckiem Norrisem i rozlicznych podrzędnych produkcjach klasy B, w rodzaju „Cyborga 2”, „Ucieczki z kolonii karnej Księżyca”, „Wstrząsów 4”, „Łowcy demonów”, „Wampirowa” czy nowej wersji „Wzgórza mają oczy”.
26. – Édith Scob, francuska aktorka filmowa i teatralna o rosyjskich korzeniach (tak naprawdę nazywała się Édith Helena Vladimirovna Scobeltzine), najbardziej znana z filmu Georges’a Franju „Oczy bez twarzy”, w którym wcieliła się w rolę oszpeconej w samochodowym wypadku córki naukowca od przeszczepów. Oprócz tego zagrała w dwóch innych filmach Franju („Głową o mur”, „Judex albo zbrodnia doskonała”), a także m.in. w „Braterstwie wilków”, „Vidocqu”, „Człowieku z pociągu” i „Holy Motors”. Za występ w tym ostatnim filmie została zresztą nominowana do Cezara.
26. – Tadao Takashima, początkowo perkusista jazzowy, potem aktor filmowy i teatralny. Zagrał w ponad setce filmów, w tym w szeregu produkcji SF, wliczając w to „Atragona”, „Frankenstein vs. Barugon” i trzy części „Godzilli”. Jego dwóch synów – Masahiro i Masanobu – również zostało aktorami (każdy z nich zaliczył występ w przynajmniej jednej części „Godzilli”). Trzeci został zamordowany w wieku pięciu lat przez pokojówkę.
26. – Max Wright, aktor filmowy, telewizyjny i teatralny, który zapisał się w pamięci widzów głównie rolą Williego Tannera w serialu „Alf”.
koniec
« 1 2
9 stycznia 2020

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Kroniki księżycowe: Zanik ducha albo „jak od pospolitości zbawić świat”
Marcin Knyszyński

15 V 2022

W drugiej części Trylogii Księżycowej Jerzego Żuławskiego dwóch członków Bractwa Prawdy nieopatrznie uruchomiło statek kosmiczny Marka Zwycięzcy i ku własnemu przerażeniu wystartowało na Ziemię. Co zastaną, gdy już dolecą?

więcej »

Do księgarni marsz: Maj 2022
Miłosz Cybowski, Joanna Kapica-Curzytek, Marcin Mroziuk, Joanna Słupek, Konrad Wągrowski

10 V 2022

W związku z majowymi Targami Książki w Warszawie wydawcy przygotowali wiele interesujących tytułów, jednak z punktu widzenia Esensji jeden jest naprawdę wyjątkowy.

więcej »

Nie przegap: Kwiecień 2022
Esensja

30 IV 2022

Dla tych, którzy nie wybrali się na majówkę mamy przegląd naszych kwietniowych recenzji.

więcej »

Polecamy

Rzeczy, które robisz w piekle, będąc martwym

W podziemnym kręgu:

Rzeczy, które robisz w piekle, będąc martwym
— Marcin Knyszyński

Bulwar Zachodzącego Słońca 2
— Marcin Knyszyński

Borat Dzong-Un z pasem szahida
— Marcin Knyszyński

Rozkład i rozkładówka
— Marcin Knyszyński

Nowoczesny mit
— Marcin Knyszyński

Horror rzeczywistości
— Marcin Knyszyński

Osaczona
— Marcin Knyszyński

Pan życia i śmierci
— Marcin Knyszyński

Jezus na miarę naszych czasów
— Marcin Knyszyński

Imitacje
— Marcin Knyszyński

Zobacz też

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.