Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 3 lipca 2022
w Esensji w Esensjopedii

Cixin Liu
‹O mrówkach i dinozaurach›

EKSTRAKT:80%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułO mrówkach i dinozaurach
Tytuł oryginalny白垩纪往事
Data wydania27 lipca 2021
Autor
PrzekładAndrzej Jankowski
Wydawca Rebis
ISBN978-83-8188-307-8
Format240s. 132×202mm
Cena34,90
Gatunekfantastyka
WWW
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup

Sztuka wojny w kredzie
[Cixin Liu „O mrówkach i dinozaurach” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
„O mrówkach i dinozaurach” to wczesna, krótka powieść Cixina Liu, chińskiej gwiazdy literackiej, będąca jednocześnie zwierzęcą alegorią i pełnokrwistą SF o losach symbiotycznej, owadzio-gadziej cywilizacji w epoce kredy.

Sławomir Grabowski

Sztuka wojny w kredzie
[Cixin Liu „O mrówkach i dinozaurach” - recenzja]

„O mrówkach i dinozaurach” to wczesna, krótka powieść Cixina Liu, chińskiej gwiazdy literackiej, będąca jednocześnie zwierzęcą alegorią i pełnokrwistą SF o losach symbiotycznej, owadzio-gadziej cywilizacji w epoce kredy.

Cixin Liu
‹O mrówkach i dinozaurach›

EKSTRAKT:80%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułO mrówkach i dinozaurach
Tytuł oryginalny白垩纪往事
Data wydania27 lipca 2021
Autor
PrzekładAndrzej Jankowski
Wydawca Rebis
ISBN978-83-8188-307-8
Format240s. 132×202mm
Cena34,90
Gatunekfantastyka
WWW
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup
Zapewne każdy czytał albo przynajmniej słyszał o „Problemie trzech ciał”, jednej z głośniejszych książek SF ostatnich lat. Po przełożeniu przez Kena Liu na angielski zdobyła w 2015 roku nagrodę Hugo, a niedawno „Nowa Fantastyka” uznała całą trylogię „Wspomnienie o przeszłości Ziemi” za zagraniczną książkę dekady. Owszem, Liu można porównywać z Arthurem C. Clarkiem czy Isaakiem Asimovem, ale jednak jego twórczość pochodzi z innego kręgu kulturowego i prawdopodobnie ta odmienność i inne podejście do SF tak zafascynowało zachodnich czytelników.
„Problem trzech ciał” nie jest nowym utworem, w oryginale ukazał się już w 2006 roku. „O mrówkach i dinozaurach” też takim nie jest. Wikipedia datuje go na rok 2010, ale bardziej szczegółowa bibliografia autora informuje o utworze „Dinosaurs versus Ants” powstałym już w roku 2004, czyli niemal równocześnie z „Erą supernowej” (2003) i „Piorunem kulistym” (2004) – prawdopodobnie jest to jego młodzieńcza wersja. Dodatkowe zamieszanie wprowadza fakt, że wydanie z 2021 funkcjonuje pod nazwą „The Cretaceous Past”. Utwór klasyfikowany jest raz jako powieść, raz jako opowiadanie – z racji objętości (ponad 200 stron) należy zaklasyfikować do raczej do tej pierwszej kategorii, przynajmniej według polskiej terminologii.
Kto zna inne utwory Liu, bez trudu znajdzie powtarzające się tematy – kolektywizm zamiast indywidualizmu, konflikty cywilizacyjne, gigantyczne zjawiska astronomiczne, zamiłowanie do końców świata i roztrząsanie zagadnień dotyczących sztuki wojny czy teorii gier, takich jak różne strategie odstraszania czy dylematy typu „konflikt czy współpraca”. Z tą różnicą, że zamiast ludzi i obcych mamy mrówki i dinozaury. Nie można odmówić nowelce rozmachu – każdy z króciutkich rozdzialików to czasem cała epoka, ani się obejrzymy, a od pierwszych zabiegów dentystycznych – dzięki którym wszystko się zaczęło, ponieważ to „czyścicielskie” usługi stomatologiczne przekonały dinozaury do zalet symbiozy – przechodzimy do komputerów i fuzji jądrowej.
Alegoria czy nie alegoria? Znajdziemy w powieści wojny religijne (i u jednych, i u drugich dyktowane monoteistyczną wizją Boga „na podobieństwo naszego gatunku” – wszak Bóg musi być dinozaurem/mrówką!), czy też podział świata dinozaurów na dwa wrogie obozy, narzucający skojarzenia z zimnowojennym porządkiem. Mamy beztroskie ignorowanie ekologii (oczywiście u dinozaurów) – podobieństwa do cywilizacji homo sapiens są tak wyraźne, że zacząłem się zastanawiać, czy może „kolektywne” owady to po prostu Chińczycy, a butne gady – ludzie Zachodu czy wręcz Amerykanie? W końcu bardzo antyamerykański i prochiński Lech Jęczmyk pisał, że „Stany Zjednoczone przypominają olbrzyma, który ubrał się od stóp do głów w zbroję, wziął miecz, kuszę i włócznię, i wyszedł dumnie na pole walki, a tymczasem oblazły go mrówki”. Bardzo podobnie dzieje się z dinozaurami w powieści Liu, gdzie małe wygrywa z dużym – sprytem, liczebnością i niewielkimi rozmiarami, umożliwiającymi ingerencję na poziomie niedostępnym dla tych o większych gabarytach. Wojen nie wygrywa się tu siłą i wielkością.
Ale, na szczęście, to nie tylko alegoria, a Liu na tyle wypełnił treść podbudową naukową i ciekawymi konceptami, że można czytać powieść jako pełnokrwistą SF o historii symbiotycznej cywilizacji dwóch gatunków, opartą na ciekawym, wręcz karkołomnym koncepcie. Czysta spekulacja – co by było, gdyby symbioza owadów i gadów zaowocowała powstaniem inteligencji (inteligencji, nie świadomości – nią autor nie zawraca sobie głowy).
Znających metaforę kosmosu jako ciemnego lasu, rozwiniętą w trylogii „Wspomnienie o przeszłości Ziemi”, nie zdziwi, że i ten utwór jest również dość pesymistyczny w wymowie. Konflikt i wojna jest tu swoistą kosmiczną czy biologiczną stałą, nawet jeśli przez jakiś czas współpraca jest bardziej opłacalna – zresztą, więcej w utworze poświęca się uwagi owym konfliktom i wojnom niż pokojowemu współistnieniu. W końcu, jak wiemy z historii, do naszych czasów dinozaury nie przetrwały, a dlaczego tak się stało – alternatywne wobec hipotezy meteorytu wytłumaczenie znajdziemy w książce. Za to skromne, ale liczebne mrówki przetrwały i mają się znakomicie. Tak ku przestrodze.
koniec
24 sierpnia 2021

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Zbrodnie w stylu retro: Zbrodnia bez trupa
Sebastian Chosiński

3 VII 2022

„Drugie wydanie powieści”, czyli środkowa część kryminalnej trylogii Romana Orwid-Bulicza o sprawach prowadzonych przez komisarza Śliwińskiego, jest lepsza od swojej poprzedniczki, ale słabsza od kończącej cały cykl. I to chyba najlepsze rozwiązanie dla czytelnika, który dotarłszy do finału całej historii, nie będzie czuł rozczarowania.

więcej »

PRL w kryminale: Skazany na śmierć
Sebastian Chosiński

1 VII 2022

Dzisiaj takie zjawisko już nie istnieje. Prasa codzienna nie drukuje powieści w odcinkach. Ale jeszcze w latach 80. ubiegłego wieku były one czymś najzupełniej naturalnym. Dla wielu gazet stawały się niemalże gwarancją sukcesu. Czasami nawet na łamy regionalnych tytułów trafiały interesujące teksty. Przykładem tego „Nie chcę umierać!” Krzysztofa T. Rosy z 1959 roku.

więcej »

Ziemia obca, lecz swoja
Sebastian Chosiński

30 VI 2022

W momencie kiedy zostały już przetłumaczone na język polski wszystkie wydane w postaci książek teksty beletrystyczne Izraela Joszuy Singera, warto zapoznać się z nimi właśnie zgodnie z chronologią publikacji. A więc po „Perłach” – debiutanckim tomie opowiadań – sięgnąć po pochodzący z 1925 roku zbiór „Na obcej ziemi”. A dopiero potem po jego wyśmienite powieści. W ten sposób łatwiej będzie nam dostrzec i docenić eksplozję talentu żydowskiego pisarza.

więcej »

Polecamy

Seksapokalipsa

W podziemnym kręgu:

Seksapokalipsa
— Marcin Knyszyński

Odwieczna dialektyka
— Marcin Knyszyński

Rzeczy, które robisz w piekle, będąc martwym
— Marcin Knyszyński

Bulwar Zachodzącego Słońca 2
— Marcin Knyszyński

Borat Dzong-Un z pasem szahida
— Marcin Knyszyński

Rozkład i rozkładówka
— Marcin Knyszyński

Nowoczesny mit
— Marcin Knyszyński

Horror rzeczywistości
— Marcin Knyszyński

Osaczona
— Marcin Knyszyński

Pan życia i śmierci
— Marcin Knyszyński

Zobacz też

Tegoż twórcy

Chińskie sztuczne ognie
— Dawid Kantor

O jeden wymiar za daleko
— Dawid Kantor

Dzieci w kosmicznej mgle
— Dawid Kantor

Tegoż autora

Kurs na czerwoną gwiazdę
— Sławomir Grabowski

Duch czy Demiurg?
— Sławomir Grabowski

Dwunastoletni czarodziej w okularach
— Sławomir Grabowski

Na promieniu światła
— Sławomir Grabowski

Kłopoty w Poviss
— Sławomir Grabowski

Wszyscy jesteśmy Japończykami
— Sławomir Grabowski

Zapętlony Ijon Tichy
— Sławomir Grabowski

Niedoceniane sondy i łaziki
— Sławomir Grabowski

Cthulhu i matematyka
— Sławomir Grabowski

Ech, ta magiczna młodzież
— Sławomir Grabowski

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.