Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 1 października 2022
w Esensji w Esensjopedii

Krystyna Siesicka
‹Jezioro Osobliwości›

EKSTRAKT:70%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułJezioro Osobliwości
Data wydania23 sierpnia 2016
Autor
Wydawca Akapit Press
ISBN978-83-65345-23-3
Format256s. 125×200mm; oprawa twarda
Cena19,90
Gatunekdla dzieci i młodzieży, obyczajowa
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup

Przeczytaj to jeszcze raz: Wiwisekcja młodzieńczego buntu
[Krystyna Siesicka „Jezioro Osobliwości” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
Krystyna Siesicka, Irena Jurgielewiczowa, Małgorzata Musierowicz, Aleksander Minkowski… W czasach Polski Ludowej ich powieści dla młodzieży znali prawie wszyscy polscy nastolatkowie. Niektóre z ich książek doczekały się nawet niezłych adaptacji filmowych i telewizyjnych. Tak stało się chociażby z doskonałym „Jeziorem Osobliwości” Siesickiej – opowieścią o zagubionej w nowej dla siebie rzeczywistości szesnastoletniej Marcie.

Sebastian Chosiński

Przeczytaj to jeszcze raz: Wiwisekcja młodzieńczego buntu
[Krystyna Siesicka „Jezioro Osobliwości” - recenzja]

Krystyna Siesicka, Irena Jurgielewiczowa, Małgorzata Musierowicz, Aleksander Minkowski… W czasach Polski Ludowej ich powieści dla młodzieży znali prawie wszyscy polscy nastolatkowie. Niektóre z ich książek doczekały się nawet niezłych adaptacji filmowych i telewizyjnych. Tak stało się chociażby z doskonałym „Jeziorem Osobliwości” Siesickiej – opowieścią o zagubionej w nowej dla siebie rzeczywistości szesnastoletniej Marcie.

Krystyna Siesicka
‹Jezioro Osobliwości›

EKSTRAKT:70%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułJezioro Osobliwości
Data wydania23 sierpnia 2016
Autor
Wydawca Akapit Press
ISBN978-83-65345-23-3
Format256s. 125×200mm; oprawa twarda
Cena19,90
Gatunekdla dzieci i młodzieży, obyczajowa
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup
Najpierw była świetna książka Krystyny Siesickiej (1928-2015), następnie jeszcze lepszy – oparty na niej – film Jana Batorego (1921-1981), w którym debiutowali – i to od razu na dużym ekranie – osiemnastoletnia Maria Kowalik i starszy od niej o dwa lata Mirosław Konarowski. Od jego realizacji minęło w tym roku pół wieku, od premiery książki – sześć lat więcej. A mimo to oba dzieła doskonale bronią się po dziś dzień. Choć oczywiście nie ma co ściemniać i twierdzić, że pokazany w nich świat nie stał się nieco anachroniczny. Wszak była to epoka głębokiego PRL-u; młodzież i dorośli borykali się z innymi problemami społecznymi i ekonomicznymi (ale czy na pewno?). Nie zmieniło się chyba tylko jedno: pierwsza miłość nastolatków – wciąż przysparzająca tyleż szczęścia i ekscytacji, co bólu i cierpienia. A któż potrafił w latach 60. i 70. XX wieku pisać o niej z większą swadą niż Siesicka?!
Autorka „Jeziora Osobliwości” (w tytule filmu drugi człon zapisany został z małej litery, co ma swoje uzasadnienie i wynika ze zmiany zakończenia) jako niespełna szesnastoletnia dziewczyna była uczestniczką powstania warszawskiego. Edukację dokończyła dopiero po wojnie, przez lata pracowała jako dziennikarka, aż wreszcie w połowie lat 60. postanowiła spróbować sił w roli pisarki. Wyspecjalizowała się w powieściach dla młodzieży, w których – co było w Polsce Ludowej prawdziwym ewenementem – unikała denerwującego dydaktyzmu i moralizatorstwa. Nie traktowała też swoich młodych bohaterów z pobłażaniem. Przeciwnie: widziała w nich ludzi, nad których problemami należy pochylić się z uwagą. W końcu prawo do miłości ma każdy. I każdemu może przytrafić się dramat, kiedy okaże się, że uczucia zostały źle ulokowane.
Powieściowe „Jezioro Osobliwości” zostało po raz pierwszy wydane w 1966 roku, a więc w czasach Gomułkowskiej „małej stabilizacji”, kiedy młodzież słuchała big beatu i jazzu, do szkoły chodziła skromnie ubrana (lekcje odbywały się także w soboty), a wieczorami bała się wyściubić nosa z domu, aby nie nadziać się na ulicy na patrol milicyjny bądź tak zwaną „trójkę klasową” (co świetnie pokazano w nakręconym w 1965 roku jednym z odcinków serialu „Wojna domowa”). W takiej rzeczywistości dorasta szesnastoletnia Marta (jej nazwiska nie poznajemy), która mieszka z matką w ciasnym mieszkaniu na jednym z warszawskich osiedli bloków. Anna pracuje w redakcji „Wiadomości Literackich”. Ciągle zajęta, niewiele ma czasu, jaki mogłaby poświęcić córce. Dlatego gdy dziewczyna dowiaduje się, że o znajomość z nią zabiega sympatyczny i przystojny maturzysta (z innej szkoły) czuje się mile tym faktem połechtana. Dopiero z czasem okazuje się, że starania Michała nie były wcale bezinteresowne.
Ogromnym zaskoczeniem dla nastolatki jest wiadomość, że jej matka spotyka się z mężczyzną (z filmu wynika, że Anna dwa lata wcześniej owdowiała). Ba! zapadła już nawet podjęta decyzja o przeprowadzce do jego (znacznie bardziej przestronnego) mieszkania, została także wyznaczona data ślubu. Wszystko to spada na Martę jak grom z jasnego nieba. Na dodatek okazuje się, że jej przyszły ojczym, inżynier Wiktor Soroko, jest… ojcem Michała. Znajomość z chłopakiem nabiera więc – nawet nie z dnia na dzień, nie z godziny na godzinę, lecz z minuty na minutę – zupełnie innego charakteru. Zwłaszcza że dziewczyna ma zająć jego pokój, on natomiast przeprowadza się do ciotki, siostry swojej matki; ta z kolei pracuje w biologicznej stacji doświadczalnej kilkadziesiąt kilometrów od Warszawy.
Tego wszystkiego jest dla Marty zdecydowanie za dużo! Nie radzi sobie z nagłą zmianą sytuacji: ma wrażenie, że nie zyskała wcale ojczyma, czyli mężczyzny, który odtąd będzie zastępował jej ojca, ale straciła matkę. Zresztą nie tylko matkę. Bo jak teraz ma traktować Michała, w którym ewidentnie zadurzyła się? Wszystko komplikuje się jeszcze bardziej, kiedy dziewczyna poznaje Patryka – kolegę młodego Soroki z klubu szermierczego. Chłopak, zgrywający się na playboya, pragnie dołączyć Martę do swego zbioru jako kolejne niewieście trofeum. Lecz i jemu serce płata psikusa, albowiem z czasem okazuje się, że czuje do niej coś więcej niż czysto fizyczny pociąg. Miłosne trójkąty rzadko kończą się szczęśliwie, a już tym bardziej, kiedy tego typu doświadczenia dotykają ludzi bardzo młodych i (nad)wrażliwych.
Powieść Krystyny Siesickiej ma formę dwojaką: w klasyczną narrację wplecione są retrospekcje, które poznajemy z lektury pamiętnika spisywanego przez Martę. Od pierwszych stron książki wiemy, że ta historia ma dramatyczny finał, chociaż do samego końca nie zdajemy sobie sprawy z tego, co się wydarzyło. Musi to jednak być coś bardzo poważnego, skoro zajmuje się tym kapitan milicji. Zapoznając czytelnika z kolejnymi stronami pamiętnika swojej bohaterki, autorka kreśli jej nadzwyczaj skomplikowany mikroświat. Łatwiej dzięki temu zrozumieć jej dylematy i nie zawsze trafne wybory, łatwiej wyjaśnić jej – wynikający z poczucia osaczenia – narastający bunt, który doprowadza do tragedii. W filmie Jana Batorego za sprawą reżysera wprowadzono istotne zmiany w zakończeniu. Przede wszystkim zrezygnowano z sekwencji rozgrywającej się podczas obozu harcerskiego (nad tytułowym jeziorem), która rzeczywiście średnio pasuje swym wydźwiękiem do całości (ale być może była konieczna z powodów cenzorskich); podkreślono natomiast z jeszcze większym naciskiem dramat głównej bohaterki.
Czy dzisiaj również powstają tak przekonujące i wiarygodne psychologicznie polskie powieści dla młodzieży?
koniec
22 września 2022

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Efekt motyla
Joanna Kapica-Curzytek

1 X 2022

„Wiolonczelistka” to dwudziesty pierwszy tom z serii powieści szpiegowskich Daniela Silvy z Gabrielem Allonem w roli głównej. Jego akcja jest osnuta wokół prawdziwych wydarzeń.

więcej »

PRL w kryminale: Korsykańska mafia kontra komendant OHP
Sebastian Chosiński

30 IX 2022

Danuta Frey nigdy nie osiągnęła szczególnie wysokiego poziomu literackiego, choć zdarzało jej się publikować powieści przyzwoite (vide „Osiem ramion bogini Kali” oraz „Broszka z zielonych kamieni”). Do takich nie należy niestety wydany przez Iskry w 1984 roku „Ostatni rejs »Korala«”, którego „światowość” prezentuje się tak siermiężnie, iż w czasie jego lektury częściej niż ekscytacja związana z popełnieniem zbrodni pojawia się uśmiech politowania.

więcej »

Przeczytaj to jeszcze raz: Do rytmu piekielnej szanty
Wojciech Gołąbowski

29 IX 2022

Trzeba przyznać, że wydana pierwotnie w 1909 roku marynistyczna powieść grozy „Widmowi piraci” zestarzała się pięknie. Choć trąci nieco myszką, snując losy XIX-wiecznych marynarzy, nadal trzyma klimat.

więcej »

Polecamy

Pierwsza historia przyszłości

Stare wspaniałe światy:

Pierwsza historia przyszłości
— Andreas „Zoltar” Boegner

Zobacz też

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.