Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 1 października 2022
w Esensji w Esensjopedii

Gerdien Verschoor
‹Dziewczyna i Uczony›

EKSTRAKT:90%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułDziewczyna i Uczony
Tytuł oryginalnyHet meisje en de geleerde
Data wydania25 maja 2022
Autor
PrzekładAlicja Oczko
Wydawca HarperCollins Polska
ISBN978-83-276-7598-9
Format368s.
Cena49,99
Gatunekbiograficzna / wywiad / wspomnienia, non-fiction
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup

Historia zatoczyła koło
[Gerdien Verschoor „Dziewczyna i Uczony” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
W znakomitej książce „Dziewczyna i Uczony” fascynujące losy dwóch obrazów przenikają się z dramatycznymi biografiami ludzi i przeszłością państw. Historia Europy została tu opowiedziana przez pryzmat historii sztuki.

Joanna Kapica-Curzytek

Historia zatoczyła koło
[Gerdien Verschoor „Dziewczyna i Uczony” - recenzja]

W znakomitej książce „Dziewczyna i Uczony” fascynujące losy dwóch obrazów przenikają się z dramatycznymi biografiami ludzi i przeszłością państw. Historia Europy została tu opowiedziana przez pryzmat historii sztuki.

Gerdien Verschoor
‹Dziewczyna i Uczony›

EKSTRAKT:90%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułDziewczyna i Uczony
Tytuł oryginalnyHet meisje en de geleerde
Data wydania25 maja 2022
Autor
PrzekładAlicja Oczko
Wydawca HarperCollins Polska
ISBN978-83-276-7598-9
Format368s.
Cena49,99
Gatunekbiograficzna / wywiad / wspomnienia, non-fiction
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup
W 1994 roku Karolina Lanckorońska przekazała Zamkowi Królewskiemu w Warszawie i krakowskiemu Wawelowi około 150 dzieł sztuki należących do jej rodzinnej kolekcji. Tak oto po dwustu latach historia zatoczyła koło: do Warszawy powróciło osiemnaście obrazów z kolekcji Stanisława Augusta, w tym dwa cenne płótna Rembrandta z 1641 roku: „Dziewczyna w ramie obrazu” oraz „Uczony przy pulpicie”. Był to akt patriotyzmu arystokratki i historyczki sztuki, jej dar złożony wolnej wreszcie Polsce, w której po zakończeniu drugiej wojny światowej nie było dane jej zamieszkać.
To wydarzenie jest dla Gerdien Verschoor, autorki książki, punktem wyjścia, aby pasjonująco opowiedzieć o liczącej prawie czterysta lat historii obu obrazów. Zaczyna od samego początku, a więc od ich powstania w pracowni Rembrandta, malarza niderlandzkiego zaliczanego do najwybitniejszych artystów świata. Z czasem znalazły się one w kolekcji ostatniego króla Polski. Po jego śmierci zakupił je do swoich zbiorów jeden z przodków rodu Lanckorońskich. Szczególnie dramatyczne były losy obu malowideł w okresie drugiej wojny światowej – rodzina utraciła większość swoich majątków na Kresach, rozproszeniu uległo też dużo ruchomości, także dzieł sztuki. Zapobiegliwość rodzeństwa Lanckorońskich pozwoliła uchronić oba „Rembrandty” od zaginięcia lub – w najlepszym razie – od zarekwirowania ich przez hitlerowców.
Książka została napisana w pierwszej kolejności dla czytelników zagranicznych, o czym warto pamiętać, jeśli będziemy mieć wrażenie, że jest tu dużo faktów dotyczących historii naszego kraju, które wydają się oczywiste i powszechnie nam znane. To absolutnie nie przeszkadza w wysokiej ocenie „Dziewczyny i Uczonego” – napisanej ciekawie, z wielką znajomością rzeczy i z pasją, która udziela się czytelnikom. Już sam zamysł tej publikacji (wyróżniającej się nieocenionymi walorami edukacyjnymi) zasługuje na uwagę i docenienie.
Mamy okazję zapoznać się między innymi z ciekawie nakreśloną sylwetką Karola Lanckorońskiego, którego życie prywatne było naznaczone dramatyczną stratą. Na pierwszy plan w książce wysuwa się postać jego córki Karoliny Lanckorońskiej. Jej bowiem zawdzięczamy to, że dwa cenne płótna Rembrandta znalazły się ponownie w Warszawie. Historyczka sztuki, żołnierz Armii Krajowej, więźniarka Ravensbrück, działaczka polonijna – Gerdien Verschoor nie pominęła żadnego rozdziału życia wybitnej polskiej patriotki. Autorce udało się pokazać Karolinę Lanckorońską jako osobę, na której losy ogromny wpływ wywarły wydarzenia polityczne (przede wszystkim obie wojny światowe), ale przede wszystkim – Europejkę. W tym miejscu mogę jeszcze dodać pewien nieodnotowany w książce szczegół: otóż wujem Karoliny Lanckorońskiej (bratem jej matki) był hrabia Karl Max Lichnowsky, w miesiącach poprzedzających pierwszą wojnę światową – niemiecki ambasador w Londynie, który do ostatnich dni jako dyplomata aktywnie usiłował zapobiec wybuchowi konfliktu zbrojnego na naszym kontynencie1).
Szczególnie dramatyczne były losy Karoliny Lanckorońskiej jako więźniarki Ravensbrück podczas drugiej wojny. I ten okres w swoim życiu potrafiła ona twórczo wykorzystać: wygłaszała wykłady z historii sztuki i literatury, co miało ogromne znaczenie dla podtrzymania morale wśród uwięzionych kobiet. Starała się też zapamiętywać jak najwięcej szczegółów dotyczących realiów panujących w obozie, co po wojnie miało znaczenie w dokumentowaniu zbrodni hitlerowców. Swoje „Wspomnienia wojenne” wydała jednak dopiero w 2001 roku (miała wtedy 103 lata!), a książka była nominowana rok późnej do Nagrody Literackiej Nike. W pełni zgadzam się z autorką, która podkreśla w swojej publikacji, że Karolina Lanckorońska zasługuje na wyczerpującą biografię.
„Dziewczyny i Uczonego” nie mogła napisać inna osoba, jak Gerdien Verschoor. Autorka jest historyczką sztuki i pisarką. Doktoryzowała się w Instytucie Sztuki PAN w Warszawie, wiele lat mieszkała w Polsce, była też attaché kulturalnym Ambasadzie Królestwa Niderlandów w Warszawie. W jej książce wspaniale przenikają się i łączą elementy historii Niderlandów oraz Polski.
Oba obrazy Rembrandta są nadal poddawane badaniom, ale już w 2006 roku ostatecznie potwierdzono ich autentyczność. „Dziewczyna w ramie obrazu” oraz „Uczony przy pulpicie” były ważnymi obiektami wystawy w amsterdamskim Rembrandthuis, Domu Rembrandta, zorganizowanej z okazji czterechsetnej rocznicy urodzin niderlandzkiego artysty. Oba cenne dzieła są obecnie własnością narodu polskiego, ale należą także do całej Europy. Warto pamiętać, że sztuka jest ważnym elementem, dzięki któremu mieszkańcy naszego kontynentu mogą odkrywać to, co dla nich wspólne. Przekonuje o tym świetna książka „Dziewczyna i Uczony”.
koniec
11 sierpnia 2022
1) Karl Max Lichnowsky, Meine Londoner Mission, 1912-1914, New York, 1918.

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

PRL w kryminale: Korsykańska mafia kontra komendant OHP
Sebastian Chosiński

30 IX 2022

Danuta Frey nigdy nie osiągnęła szczególnie wysokiego poziomu literackiego, choć zdarzało jej się publikować powieści przyzwoite (vide „Osiem ramion bogini Kali” oraz „Broszka z zielonych kamieni”). Do takich nie należy niestety wydany przez Iskry w 1984 roku „Ostatni rejs »Korala«”, którego „światowość” prezentuje się tak siermiężnie, iż w czasie jego lektury częściej niż ekscytacja związana z popełnieniem zbrodni pojawia się uśmiech politowania.

więcej »

Przeczytaj to jeszcze raz: Do rytmu piekielnej szanty
Wojciech Gołąbowski

29 IX 2022

Trzeba przyznać, że wydana pierwotnie w 1909 roku marynistyczna powieść grozy „Widmowi piraci” zestarzała się pięknie. Choć trąci nieco myszką, snując losy XIX-wiecznych marynarzy, nadal trzyma klimat.

więcej »

Los wyjątkowej jednostki
Joanna Kapica-Curzytek

28 IX 2022

„Pianistka” to powieść osnuta na podstawie historii życia Clary Schumann, artystki i kompozytorki, której twórczość od jakiegoś czasu wychodzi z cienia i staje się coraz bardziej doceniana.

więcej »

Polecamy

Pierwsza historia przyszłości

Stare wspaniałe światy:

Pierwsza historia przyszłości
— Andreas „Zoltar” Boegner

Zobacz też

Tegoż autora

Los wyjątkowej jednostki
— Joanna Kapica-Curzytek

Dla tej książki warto zrobić wyjątek
— Joanna Kapica-Curzytek

Na upiornej loterii
— Joanna Kapica-Curzytek

W każdej chwili
— Joanna Kapica-Curzytek

Klasa i pochodzenie
— Joanna Kapica-Curzytek

Dwa światy
— Joanna Kapica-Curzytek

Czyszta pjendżeszont dzeszencz
— Joanna Kapica-Curzytek

Poszukiwanie tego, co wspólne
— Joanna Kapica-Curzytek

Bez drętwego dydaktyzmu
— Joanna Kapica-Curzytek

Witajcie w naszych czasach
— Joanna Kapica-Curzytek

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.