Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 17 maja 2022
w Esensji w Esensjopedii

Krzysztof Piskorski
‹Wygnaniec›

EKSTRAKT:90%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułWygnaniec
Data wydania1 lipca 2005
Autor
Wydawca RUNA
CyklOpowieść Piasków
ISBN83-89595-16-8
Format320s. 125×185mm
Cena26,50
Gatunekfantastyka
WWW
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup

MetaArabia
[Krzysztof Piskorski „Wygnaniec” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
Pierwsze strony „Wygnańca” stwarzają pozór, że dostaliśmy do rąk porządną powieść sensacyjną. Jednak szybko okazuje się, że to coś więcej. Krzysztof Piskorski znalazł narzędzia, by w konwencji fantasy przyglądać się ważnym problemom naszego świata – fundamentalizmowi i inności. I sprawnie potrafi się tymi narzędziami posługiwać.

Wit Szostak

MetaArabia
[Krzysztof Piskorski „Wygnaniec” - recenzja]

Pierwsze strony „Wygnańca” stwarzają pozór, że dostaliśmy do rąk porządną powieść sensacyjną. Jednak szybko okazuje się, że to coś więcej. Krzysztof Piskorski znalazł narzędzia, by w konwencji fantasy przyglądać się ważnym problemom naszego świata – fundamentalizmowi i inności. I sprawnie potrafi się tymi narzędziami posługiwać.

Krzysztof Piskorski
‹Wygnaniec›

EKSTRAKT:90%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułWygnaniec
Data wydania1 lipca 2005
Autor
Wydawca RUNA
CyklOpowieść Piasków
ISBN83-89595-16-8
Format320s. 125×185mm
Cena26,50
Gatunekfantastyka
WWW
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup
Recenzje książek debiutantów charakteryzuje zwykle protekcjonalny ton i nauczycielskie, pełne pobłażliwości pochylanie się nad nieopierzonym autorem. Takie recenzje często przypominają szkolne cenzurki. Tym razem nic z tego. Piskorski napisał po prostu świetną książkę i to, że „Wygnaniec” jest debiutem, nie powinno mieć tu nic do rzeczy. Poza niewątpliwą radością z tego, że narodził się interesujący pisarz. Nie przegapmy go!
Od pierwszych stron urzekła mnie precyzja i głębia kreacji świata, jako że Ocalona Kraina odmalowana jest z dużą dbałością o klimat. Nie ma tu niepotrzebnych fajerwerków erudycji, żadnych składanych czytelnikowi raportów z trudu źródłowych przygotowań. Nie jest ważne, ile książek na dany temat autor przeczytał. Ważne czy pomogły mu stworzyć spójną, przekonującą wizję. Gdyż – koniec końców – fantasy, która nie potrafi oczarować, po prostu traci sens jako fantasy. A Piskorskiemu czarowanie świetnie wychodzi.
Nie będę pisał o czym opowiada „Wygnaniec”. Zainteresowanych tym odsyłam do innych recenzji. Czytelnik od pierwszych stron zostaje wciągnięty w wartką akcję, śledzi jednocześnie kilka niezależnych wątków. Książka ma epicki rozmach, galerię pełnokrwistych postaci, subtelność ukrytych tajemnic i sporo obietnic na następne dwa tomy. Gdyż w zamierzeniu „Wygnaniec” jest pierwszą częścią trylogii „Opowieść Piasków”. To wszystko stanowi o wielkiej atrakcyjności tej powieści. Sądzę jednak, że literacki sukces tego przedsięwzięcia zasadza się na czym innym. Pierwsza przesłanka to kulturowo-religijne tło, które nie tylko pogłębia i uwiarygadnia wykreowany świata, lecz staje się także kołem zamachowym fabuły. Druga to wyczucie językowe.
Ocalona Kraina przeniknięta jest myśleniem religijnym. Lud Tel’Halik wierzy w Księgę, objawioną prorokowi przez Jedynego. Nie tylko ceremonie religijne, ale niemal każda codzienna czynność podporządkowana jest słowom Księgi. To, co w mieszkańcach Ocalonej Krainy rodzi pewne wątpliwości – a jednocześnie generuje kluczowe dla fabuły konflikty i zawęźlenia – to rozbieżne interpretacje Księgi. Niestety, każda z interpretacji chce być tą jedyną. Dość często w takich intelektualnych sporach sięga się do rozwiązań siłowych. Prawda, aby zatriumfować, potrzebuje zbrojnego wsparcia. A kiedy rusza rewolucja, często przy wyrywaniu kąkolu niszczona jest także pszenica. Piskorski pokazuje Ocaloną Krainę w ważnym dla jej dziejów momencie. Jest to chwila kiedy odchodzi stary Prorok, po nim nastaje nowy, a wraz z nim rodzi się fundamentalizm. Stąd tylko mały krok do totalitaryzmu.
To wszystko przywodzi na myśl skojarzenia z islamem. Czy autorowi uda się nie popaść w dziennikarskie uproszczenia, czy udźwignie intelektualną złożoność tych mechanizmów kulturowych? Biorąc się za ten temat Piskorski trąca kijem gniazdo os. Albo inaczej: spaceruje po linie rozpiętej nad przepaścią. Z racji dużej aktualności tematu pojawia się pokusa pewnych trywializacji czy fabularnie uzasadnionych przejaskrawień. Ale ta pokusa może skończyć się upadkiem w przepaść. Na razie autor „Wygnańca” pewnie stoi na linie. Ale pamiętając o tym, że jest w jednej trzeciej drogi, trzymajmy mocno kciuki.
Sądzę, że to, co ułatwia Piskorskiemu zachowanie równowagi to – paradoksalnie – konwencja fantasy. Konwencja wolna od doraźności i publicystycznych zobowiązań. A jednocześnie potrafiąca, właśnie dzięki fantastyce, oswajać ważne problemy. Walki w Ocalonej Krainie nie da się sprowadzić tylko do poziomu politycznego. Mieszkańcy Tel’Halik doświadczają interwencji sił wyższych. Czy są one dziełem boskim, czy demonicznym, pokażą następne tomy. Ale trudno zostać ateistą w sytuacji, kiedy widzi się na własne oczy, że Prorok rzeczywiście znika, przechodząc przez bramę na pustyni. Tak, jak zapowiedziano w Księdze.
I jeszcze jeden ważny temat, również podsunięty przez Księgę – Inny. Inny jest wrogiem, dla Innego nie ma na świecie miejsca. Co najwyżej może wegetować na obrzeżach świata. Jak górale. Innym jest ten, kto nie uznaje obowiązującej interpretacji Księgi. Innym jest ten, kto nie należy do ludu wybranego, który został ocalony przez Jedynego z mitycznego kataklizmu. Ten Inny ma zresztą dodatkowy kłopot – wedle Księgi w ogóle go nie ma... Nie będę zdradzał, jak radzi sobie z tym autor „Wygnańca”. W każdym razie temat Obcego, który zdawał się być zarezerwowany dla s-f, nagle wraca w klasycznym wydaniu w konwencji fantasy. I okazuje się, że w tej konwencji można go bardzo obiecująco rozwinąć. To pokazuje niezwykle ciekawą rzecz. Fantasy, która często uchodzi za gatunek eskapistyczny, jednocześnie dostarcza dobrych narzędzi do diagnozowania bardzo realnych i konkretnych problemów współczesności. I Piskorski potrafi się tymi narzędziami posługiwać.
Wreszcie parę słów o języku, gdyż naprawdę warto przyjrzeć się jak to wszystko jest zrobione. Piskorski unika dwu pułapek, które czyhają na samozwańczych demiurgów nieistniejących światów. Pierwsza to nadmierna stylizacja. Język, zwłaszcza w dialogach, w imię wyimaginowanej wierności jakiejś wizji, traci swą naturalność. Zamiast tworzyć klimat - razi sztucznością, zamiast służyć kreacji - szkodzi jej. Druga pułapka to dojmująca współczesność zabiegów językowych. Efekty znane są z hollywoodzkich produkcji parahistorycznych. Widz wcale by nie zauważył, gdybyśmy aktorom zabrali sandały i tuniki, a w zamian za to przebrali ich w garnitury. Cała pisarska zabawa na tym polu polega na ostrożnym i umiejętnym balansowaniu między owymi dwiema pułapkami. Rezultaty widać w pierwszym tomie „Opowieści Piasków”. Bohaterów w garnitury przebrać się nie da. A jednocześnie w ich świecie, w ich mowie czytelnik nie czuje się obco. Widać to doskonale w metaforyce, przywodzącej na myśl arabskie gazele i perskie dywany. Kiedy w tekście pojawia się autentyczny fragment arabskiej poezji, nie sprawia wrażenia sztucznie doczepionego. Brzmi jakby został napisany właśnie w Ocalonej Krainie. A kazania Proroka i katechetyczne przypowieści – palce lizać!
Jest czas wakacji. Wszyscy doświadczamy intelektualnego rozprzężenia, które owocuje powrotem do z dawna lubianych lektur i znanych fabuł. Zmieniamy się w inżynierów Mamoniów i aż do jesieni lubimy tylko to, co znamy. Dlatego jeszcze raz apeluję gorąco: nie przegapmy w tym upale Piskorskiego, bo byłaby wielka szkoda.
koniec
23 lipca 2005

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Krótko o książkach: Najlepszą obroną nie była obrona
Miłosz Cybowski

17 V 2022

„Twierdza Europa” to bardzo solidna, niemalże encyklopedyczna, pozycja przedstawiająca bardzo szczegółowo większość europejskich fortyfikacji i ich losy w trakcie II wojny światowej. Książka nie należy do najłatwiejszych i powinna przypaść do gustu głównie osobom zainteresowanym historią militarną XX wieku.

więcej »

Okrutne piękno egzystencji
Joanna Kapica-Curzytek

16 V 2022

„Diamentowy plac” zalicza się do klasyki literatury katalońskiej i należy do najwybitniejszych jej osiągnięć. W Polsce po raz pierwszy dostajemy tę książkę w przekładzie z oryginału.

więcej »

Magiczna różdżka i platforma wiertnicza
Joanna Kapica-Curzytek

15 V 2022

„Lodowa karuzela” ukraińskiego pisarza jest przewrotną grą z wyobraźnią czytelnika oraz zasługującą na uwagę próbą uchwycenia fenomenu Ukrainy i jej dramatycznego losu.

więcej »

Polecamy

Rzeczy, które robisz w piekle, będąc martwym

W podziemnym kręgu:

Rzeczy, które robisz w piekle, będąc martwym
— Marcin Knyszyński

Bulwar Zachodzącego Słońca 2
— Marcin Knyszyński

Borat Dzong-Un z pasem szahida
— Marcin Knyszyński

Rozkład i rozkładówka
— Marcin Knyszyński

Nowoczesny mit
— Marcin Knyszyński

Horror rzeczywistości
— Marcin Knyszyński

Osaczona
— Marcin Knyszyński

Pan życia i śmierci
— Marcin Knyszyński

Jezus na miarę naszych czasów
— Marcin Knyszyński

Imitacje
— Marcin Knyszyński

Zobacz też

Inne recenzje

Wielbłąd trójgarbny
— Jakub Gałka

Sensacje w burnusach
— Eryk Remiezowicz

Tegoż twórcy

Krew jego dawne bohatery
— Anna Nieznaj

Widziałem jasny cień króla
— Beatrycze Nowicka

Steam-science-fiction
— Miłosz Cybowski

Cień twój wróg!
— Jacek Jaciubek

Wojny napoleońskie w oparach etheru
— Marta Najman

Zgubione momenty
— Jędrzej Burszta

Wielbłąd trójgarbny
— Jakub Gałka

Esensja czyta: Marzec-kwiecień 2009
— Jakub Gałka, Anna Kańtoch, Michał Kubalski, Joanna Słupek, Konrad Wągrowski

Czytelniku, nie zadraśnij się!
— Jakub Gałka

Esensja czyta: IV kwartał 2008
— Artur Chruściel, Ewa Drab, Jakub Gałka, Daniel Gizicki, Anna Kańtoch, Paweł Sasko, Agnieszka Szady, Konrad Wągrowski

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.