Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 24 lutego 2024
w Esensji w Esensjopedii

Slobodan Selenić
‹Zabójstwo z premedytacją›

EKSTRAKT:70%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułZabójstwo z premedytacją
Tytuł oryginalnyУбиство с предумишљајем
Data wydania3 lutego 2005
Autor
PrzekładMagdalena Petryńska
Wydawca W.A.B.
ISBN83-7414-060-7
Format284s. 125×195mm
Cena29,90
Gatunekobyczajowa
WWW
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup

Wojenne opowieści o żywotach równoległych
[Slobodan Selenić „Zabójstwo z premedytacją” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
Scheda po przodkach Jeleny Panić nie przedstawiała się zbyt imponująco. Oprócz zostawionego przez matkę mieszkania składały się na nią jeszcze tajemnice i przechowywany w szafie wór z papierzyskami, które, niczym zdekompletowane puzzle, miały dać chociaż częściowy obraz przeszłości. Tak najkrócej można byłoby opowiedzieć, o czym jest powieść „Zabójstwo z premedytacją” Slobodana Selenicia.

Karolina Rodzaj

Wojenne opowieści o żywotach równoległych
[Slobodan Selenić „Zabójstwo z premedytacją” - recenzja]

Scheda po przodkach Jeleny Panić nie przedstawiała się zbyt imponująco. Oprócz zostawionego przez matkę mieszkania składały się na nią jeszcze tajemnice i przechowywany w szafie wór z papierzyskami, które, niczym zdekompletowane puzzle, miały dać chociaż częściowy obraz przeszłości. Tak najkrócej można byłoby opowiedzieć, o czym jest powieść „Zabójstwo z premedytacją” Slobodana Selenicia.

Slobodan Selenić
‹Zabójstwo z premedytacją›

EKSTRAKT:70%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułZabójstwo z premedytacją
Tytuł oryginalnyУбиство с предумишљајем
Data wydania3 lutego 2005
Autor
PrzekładMagdalena Petryńska
Wydawca W.A.B.
ISBN83-7414-060-7
Format284s. 125×195mm
Cena29,90
Gatunekobyczajowa
WWW
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup
Jelena mieszka w ogarniętym kolejną wojną Belgradzie. Cyniczną obojętnością maskuje swoją wrażliwość, stara się być silna i odważna, ale to jedynie poza, przez którą cierpi jej związek z rannym na froncie studentem. Wraz z nim dziewczyna postanawia zająć się starymi papierami i dotrzeć do prawdy o swojej babce, a potem także o swoim dziadku. W toku prowadzonego przez nią prywatnego śledztwa wychodzi bowiem na jaw, że nie jest do końca oczywiste, kto nim był. Przeszłość okazuje się być niepokojącą, wciąż niezagojoną raną, ale zagłębienie się w nią chronić może przed nazbyt intensywnym kontaktem z jugosłowiańską rzeczywistością Anno Domini 1992. Godziny spędzane na lekturze i rozmowach nad listami z przeszłości pozwalają zapomnieć o grozie sytuacji, braku pieniędzy, o groźbie powrotu Bogdana – chłopaka Jeleny – na front.
Jelena układa zapiski z worka – listy, biografie, notatki – dociera do ludzi pamiętających okres powojenny, a jednocześnie opowiada czytelnikowi o tym, jak powstaje jej książka. „Tej książki, jeśli ją dociągnę do końca, nie napiszę ja. Ja ją tylko pozbieram. I posklejam. Jeśli mi się po drodze nie znudzi. (…) Nie ma siły, żeby mi wyszła „Anna Karenina”. Fakt – nie ma. Ale w chaotycznym szaleństwie uprawianym przez narratorkę Selenicia jest pewna metoda i czar, który z pewnością zauważą czytelnicy mający ochotę na przedzieranie się przez niedomówienia i fragmentaryczność zapisków. Wygląda jakby fikcyjnej Jelenie książka napisała się niemalże sama. Pozbierane i opatrzone metodologicznym komentarzem papierzyska właśnie dzięki ekstrawertycznej osobowości dziewczyny przestają być jedynie opowieścią o życiu uczuciowym jej babki, a stają się również dziennikiem czasów wojny wnuczki.
Jelena Ljubisavljeviś-Arandzielović – babka Jeleny Panić – była prawdziwą pięknością. Jej zachowanie, tak w czasie wojny, jak i tuż po jej zakończeniu było ciągłym balansowaniem między odwagą i brawurą. Zakochana w swoim przyrodnim bracie, stała się obiektem nie całkiem jej niemiłej adoracji komunistycznego oficera bezpieki. Kogo wybrać? By ratować ojczyma – ale czy tylko dlatego? – gotowa jest podjąć grę z Krsmanem, reprezentującym nową władzę… „Zabójstwo z premedytacją” nie jest jednak, jak mogłoby się wydawać, zręcznie splecionym z wojenną scenerią podwójnym melodramatem (Selenić do ich stworzenia wykorzystuje jak najordynarniejsze i najbardziej ograne klisze, przez co powstaje pytanie, czy był to zabieg celowy, czy dowód artystycznej słabości). To także subtelna analiza totalitarnego reżimu, opowieść o ludziach pochłoniętych przez machinę historii, dzieje uniwersalnie pojętej straty, zazdrości i namiętności.
Selenic znakomicie podkłada głos pod kolejne postaci – inaczej mówi stary galant pamiętający babkę Jelenę, jego język jest wykwintny, słowa dobiera starannie i z rozmysłem; inaczej przedstawiają się zapiski Johana, ukochanego babki, a jeszcze odmienniej mówi młodsza Jelena. Styl jej wypowiedzi jest niemalże karykaturalny, niekiedy również bardzo irytujący – troszeczkę slangowy, pełen wulgaryzmów i anglicyzmów, czasami rwany, innym razem intensywny, naładowany energią.
„Zabójstwo z premedytacja” to literacki patchwork skonstruowany ze ścinków, kolaż konwencji i nastrojów. Selenic szczególnie pięknie gra na elegijnej nucie – nastrojowe i refleksyjne fragmenty to najlepsze elementy tej układanki. Choćby umieszczona w liście babki Jeleny refleksja: „Hitler nie przegrał wojny, Jovanie. Przegraliśmy ją my”. Bo błyskotliwa powieść Selenica jest także o ludziach, którzy ponieśli porażkę.
koniec
26 września 2005

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

PRL w kryminale: Grzech niedocenienia (ludowej milicji)
Sebastian Chosiński

23 II 2024

Gdybym miał obstawiać, jednak bez groźby utraty postawionej gotówki, stwierdziłbym, że Paweł Borys Henelt napisał „Nieuchwytnego” w 1955 bądź następnym roku i że była to chronologicznie pierwsza jego powieść z majorem MO Wiktorem Zarubą w roli głównej. Mimo to na swój pierwodruk – i to nie w formie książkowej, lecz jako „gazetowiec” na łamach „Słowa Powszechnego” – musiała ona czekać długich siedem lat.

więcej »

PRL w kryminale: Nadmiernie wrażliwy śledczy
Sebastian Chosiński

16 II 2024

Niepohamowane ludzkie namiętności niejednokrotnie stawały się – także w literaturze – przyczyną wielkich tragedii. Zwłaszcza miłosnych. Taki właśnie wątek postanowił rozwinąć w jednej ze swoich „powieści milicyjnych” Artur Morena, pod którym to pseudonimem ukrywał się Andrzej Wydrzyński. Nosi ona tytuł „Arlekin”, a ukazała się – przed ponad półwieczem – w serii Iskier „Ewa wzywa 07…”.

więcej »

PRL w kryminale: „Kopan” i „kwasopran”
Sebastian Chosiński

9 II 2024

Skoro major Wiktor Zaruba, bohater „powieści milicyjnych” Pawła Borysa Henelta, jest jednym z najwybitniejszych przedstawicieli prawa, jakich świat nosi, to i sprawy, którymi się zajmuje, muszą być niezwykłej wagi. W wydrukowanym w 1962 roku na łamach „Słowa Powszechnego” „gazetowcu” „Plany rakiety X-1 zaginęły” próbuje on złapać podstępnych szpiegów, którzy czyhają na genialny polski wynalazek.

więcej »

Polecamy

Pierwsza wojna... czasowa

Stare wspaniałe światy:

Pierwsza wojna... czasowa
— Andreas „Zoltar” Boegner

Wszyscy jesteśmy „numerem jeden”
— Andreas „Zoltar” Boegner

Krótka druga wiosna „romansu naukowego”
— Andreas „Zoltar” Boegner

Jak przewidziałem drugą wojnę światową
— Andreas „Zoltar” Boegner

Cyborg, czyli mózg w maszynie
— Andreas „Zoltar” Boegner

Narodziny superbohatera
— Andreas „Zoltar” Boegner

Pierwsza historia przyszłości
— Andreas „Zoltar” Boegner

Zobacz też

Tegoż autora

Skazane na porażkę
— Karolina Rodzaj

Człowiek nad przepaścią. Świat tuż przed upadkiem
— Karolina Rodzaj

Juliusz – giermek czterech jeźdźców
— Karolina Rodzaj

Chwile. „Godziny” w świetle „Pani Dalloway”
— Karolina Rodzaj

Okrucieństwo świata czarno na białym
— Karolina Rodzaj

Przepoczwarzenie z anioła w harpię
— Karolina Rodzaj

Nie uciszać!
— Karolina Rodzaj

O ważności literatury
— Karolina Rodzaj

Budzenie przeszłości
— Karolina Rodzaj

Wielkie nadzieje
— Karolina Rodzaj

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.