Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 20 stycznia 2022
w Esensji w Esensjopedii

Richard Dawkins
‹Samolubny gen›

EKSTRAKT:80%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułSamolubny gen
Tytuł oryginalnyThe Selfish Gene
Data wydania21 października 2021
Autor
PrzekładMarek Skoneczny
Wydawca Prószyński i S-ka
CyklNa ścieżkach nauki
ISBN978-83-8234-337-3
Format496s. 142×202mm
Cena43,—
Gatuneknon-fiction, podręcznik / popularnonaukowa
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup

Jesteśmy tylko nośnikami
[Richard Dawkins „Samolubny gen” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
Zarówno pozbawiony emocji styl, jak i niektóre tezy stawiane przez Richarda Dawkinsa mogą budzić instynktowny sprzeciw. „Samolubny gen” nie na darmo uchodzi za książkę kontrowersyjną, choć może wraz z rozpowszechnieniem nauki o genetyce to wrażenie nieco przygasło.

Miłosz Cybowski

Jesteśmy tylko nośnikami
[Richard Dawkins „Samolubny gen” - recenzja]

Zarówno pozbawiony emocji styl, jak i niektóre tezy stawiane przez Richarda Dawkinsa mogą budzić instynktowny sprzeciw. „Samolubny gen” nie na darmo uchodzi za książkę kontrowersyjną, choć może wraz z rozpowszechnieniem nauki o genetyce to wrażenie nieco przygasło.

Richard Dawkins
‹Samolubny gen›

EKSTRAKT:80%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułSamolubny gen
Tytuł oryginalnyThe Selfish Gene
Data wydania21 października 2021
Autor
PrzekładMarek Skoneczny
Wydawca Prószyński i S-ka
CyklNa ścieżkach nauki
ISBN978-83-8234-337-3
Format496s. 142×202mm
Cena43,—
Gatuneknon-fiction, podręcznik / popularnonaukowa
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup
Podstawą najnowszego wydania jest wersja przygotowana przez autora w 2006 roku, opatrzona licznymi przypisami oraz dodatkowymi rozdziałami. Wszystko to w znaczący sposób uaktualnia tezy postawione przez Dawkinsa po raz pierwszy w 1976 roku. Co istotne, pozostał on wierny swoim pierwotnym ideom i większość dokonanych zmian należy do czysto kosmetycznych. Zagadką pozostaje, dlaczego nie sięgnięto po wydanie z roku 2016 (opublikowane z okazji czterdziestolecia), które zostało opatrzone dodatkowym epilogiem samego autora.
Być może najbardziej kłopotliwym do zaakceptowania jest wielokrotnie powtarzane na kartach książki założenie, że najważniejsze w całym procesie ewolucyjnym są nie jednostki (stanowiące w istocie wyłącznie nośniki), ale właśnie geny. Jak wyjaśnia sam autor: „Czym jest samolubny gen? Pod pojęciem tym nie kryje się jakiś jeden fizycznie istniejący fragment DNA. Samolubny gen reprezentowany jest przez wszystkie swoje repliki rozproszone po świecie. (…) Otóż dąży on do tego, by stać się liczniejszy w puli genowej.” Innymi słowy: geny utworzyły organizmy złożone po to, żeby zapewnić sobie lepszą przetrwanie i rozprzestrzenianie się. Oznacza to również, że same geny są głównym czynnikiem determinującym każdą istotę, w której skład wchodzą – dotyczy to nie tylko fizycznego kształtu, ale także zachowań: „Ciało jest w rzeczywistości maszyną, ślepo zaprogramowaną przez swoje samolubne geny”.
Dawkins przez większość rozdziałów stara się dowieść tych podstawowych tez, sięgając po liczne przykłady z historii życia na Ziemi oraz prezentując coraz to bardziej wyszukane i logiczne wytłumaczenia. Choć autor opiera swoje argumenty na bardzo licznych badaniach i, o czym wspomina po wielokroć, matematyczne modele stworzone przez specjalistów w dziedzinie genetyki, jego przekaz jest bardzo przystępny. Można nawet pokusić się o stwierdzenie, że „Samolubny gen” stanowi wzorcowy przykład popularyzacji nauki. Skomplikowane idee i złożone koncepty naukowe zostały tu przedstawione w sposób łatwy do przyswojenia dla niewyspecjalizowanego czytelnika, a przy tym nie tracą one nic ze swoich naukowych podstaw. Czasami może jedynie przeszkadzać przekonanie Dawkinsa o własnej nieomylności i uznawanie rozwiniętej przez siebie idei za podstawę, do której powinni odnosić się inni naukowcy zajmujący się genetyką i ewolucją.
Pisząc o genach i ich nośnikach autor przez większość książki celowo unika odnoszenia się do konkretnych gatunków – wliczając w to ludzi. Kiedy jednak dochodzi do momentu, w którym omówienie naszej roli w całym procesie staje się nie do uniknięcia, Dawkins prezentuje równie pesymistyczny obraz, co w poprzednich rozdziałach (nie powstrzymując się przy tym od krytyki niektórych rozwiązań, które nie mają nic wspólnego z genami – czy raczej prowadzą do ich rozpowszechniania w sposób skrajnie nienaturalny, przynajmniej z ewolucyjnego punktu widzenia). Zauważa jednocześnie, że dobór naturalny będzie faworyzował egoistyczne zachowania (przyjmując, że geny za nie odpowiedzialne mają o wiele większą szansę na przetrwanie), a co za tym idzie – konieczne jest świadome nauczanie dzieci (i nie tylko ich) altruizmu.
Jak wspomniałem na wstępie, „Samolubny gen” jest pozycją kontrowersyjną. Jak autor wspomina, niektórzy z czytelników skarżyli mu się w listach, że lektura przyprawiła ich o depresję i całkowite porzucenie wiary w celowość ich istnienia. Ale Dawkins nie zajmuje się wiarą (którą uważa za formę samookłamywania się), lecz faktami. Mnogość przedstawionych tutaj idei oraz przykładów może przyprawić o ból głowy i nie da się ukryć, że książce bardzo mocno brakuje bardziej dobitnego podsumowania. Widać to wyraźnie w świetle końcowych rozdziałów, które nie są aż tak dobrze skonstruowane jak początkowe (ostatni zaś stanowi próbę streszczenia innej książki autora). Te drobne mankamenty nie powinny nas jednak powstrzymywać przed sięgnięciem po „Samolubny gen” – książkę uznawaną za bardziej wpływową od samego „O powstawaniu gatunków” Darwina.
koniec
2 grudnia 2021

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Perły ze skazą: „Najpiękniejsza historia miłosna świata”
Sebastian Chosiński

20 I 2022

Jak po latach patrzymy na literaturę powstającą w Związku Radzieckim, która zalewała księgarnie w czasach Polski Ludowej? Jak na coś, co przeminęło i nie powinno już wrócić. Niesłusznie! Wśród wielu propagandowych, mało wartościowych dzieł publikowano bowiem również prawdziwe perły – nowele, opowiadania i powieści, które do dzisiaj lśnią nadzwyczajnym blaskiem. Jak „Dżamila”, wczesne dzieło Czingiza Ajtmatowa, klasyka prozy kirgiskiej.

więcej »

Mała Esensja: Puste postumenty
Marcin Mroziuk

18 I 2022

W Warszawie jest wprawdzie mnóstwo okazałych monumentów i skromniejszych rzeźb, ale na co dzień mieszkańcy mijają je obojętnie, a co gorsza niewiele wiedzą nawet o tych będących turystycznymi atrakcjami. W „Śledztwie inspektora Mątwy” Małgorzata Strękowska-Zaremba przedstawia zupełnie zwariowaną historię, która uświadamia młodym czytelnikom, ile stolica straciłaby bez pomników Syreny czy Szczęśliwego Psa.

więcej »

Łowcy, zbieracze, wędrowcy
Joanna Kapica-Curzytek

16 I 2022

Koczownicy? W Stanach Zjednoczonych? W dzisiejszych czasach? Jest ich więcej niż sądzimy. I wędrują po kraju z powodów zupełnie innych, niż byśmy sobie wyobrażali. Reportaż „Nomadland” opisuje ich losy, przynosząc także gorzką refleksję o tym, że przewidywalny, bezpieczny świat to miraż.

więcej »

Polecamy

Pijane ślimaki prowadzą śledztwo

Stulecie Stanisława Lema:

Pijane ślimaki prowadzą śledztwo
— Mieszko B. Wandowicz

Pogrzeb pośród mgławic
— Mieszko B. Wandowicz

O korzyściach z bycia ślimakiem (śluzem na marginesie „Głosu Pana”)
— Mieszko B. Wandowicz

List znad Oceanu
— Beatrycze Nowicka

Lem w komiksie
— Marcin Knyszyński

Przeciętniak w swym zawodzie
— Agnieszka Hałas, Adam Kordaś, Marcin Mroziuk, Beatrycze Nowicka, Marcin Osuch, Agnieszka ‘Achika’ Szady, Konrad Wągrowski

Jam jest robot hartowany, zdalnie prądem sterowany!
— Miłosz Cybowski, Adam Kordaś, Marcin Mroziuk, Marcin Osuch, Agnieszka ‘Achika’ Szady, Konrad Wągrowski

Zawsze szach, nigdy mat
— Marcin Knyszyński

Świadomość jako błąd
— Marcin Knyszyński

Człowiek jako bariera ostateczna
— Marcin Knyszyński

Zobacz też

Inne recenzje

Esensja czyta: Luty 2017
— Przemysław Ciura, Dawid Kantor, Joanna Kapica-Curzytek, Anna Nieznaj, Beatrycze Nowicka, Marcin Osuch, Konrad Wągrowski

Tegoż twórcy

Esensja czyta: Luty 2017
— Przemysław Ciura, Dawid Kantor, Joanna Kapica-Curzytek, Anna Nieznaj, Beatrycze Nowicka, Marcin Osuch, Konrad Wągrowski

Tegoż autora

Niealgorytmiczny umysł
— Miłosz Cybowski

Nekromanci kontratakują
— Miłosz Cybowski

Dwóch panów w drodze (nie licząc lokaja)
— Miłosz Cybowski

Hannibal ante portas
— Miłosz Cybowski

Wszyscy jesteśmy neandertalczykami (w jakichś dwóch procentach)
— Miłosz Cybowski

Polowanie na czarownice
— Miłosz Cybowski

Postapokaliptyczna klasyka
— Miłosz Cybowski

Wiele stron o zemście i zabijaniu
— Miłosz Cybowski

Ostatni bastion ludzkości
— Miłosz Cybowski

Jeszcze nowsza teoria wszystkiego
— Miłosz Cybowski

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.