Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 26 lutego 2024
w Esensji w Esensjopedii

Charles R. Tanner
‹Tumitak z podziemnych korytarzy›

WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułTumitak z podziemnych korytarzy
Tytuł oryginalnyTumithak of the Corridors
Data wydania1984
Autor
PrzekładWiktor Bukato
Wydawca Iskry
CyklTumitak
SeriaPierwszy cykl zeszytów fantastyczno-naukowych ISKIER
ISBN83-207-0708-0
Format64s. 145×205mm
Gatunekfantastyka
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup

Przeczytaj to jeszcze raz: Pierwsze Zeszyty Iskier, cz. 1 i 2
[Charles R. Tanner „Tumitak z podziemnych korytarzy”, Charles R. Tanner „Tumitak na powierzchni Ziemi” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
Charles R. Tanner żył w latach 1896-1974, pisał od początku lat 30. do pierwszych lat 50., ale byłby zapomniany, gdyby nie jego cykl opowieści o próbach odbudowy zniszczonej cywilizacji. Był insipracją m.in. dla Philipa José Farmera i Izaaca Asimova, a jego sztandarowego bohatera, Tumitaka, poznaliśmy w roku 1984 dzięki pierwszym Zeszytom Fantastyczno-Naukowym z wydawnictwa Iskry.

Wojciech Gołąbowski

Przeczytaj to jeszcze raz: Pierwsze Zeszyty Iskier, cz. 1 i 2
[Charles R. Tanner „Tumitak z podziemnych korytarzy”, Charles R. Tanner „Tumitak na powierzchni Ziemi” - recenzja]

Charles R. Tanner żył w latach 1896-1974, pisał od początku lat 30. do pierwszych lat 50., ale byłby zapomniany, gdyby nie jego cykl opowieści o próbach odbudowy zniszczonej cywilizacji. Był insipracją m.in. dla Philipa José Farmera i Izaaca Asimova, a jego sztandarowego bohatera, Tumitaka, poznaliśmy w roku 1984 dzięki pierwszym Zeszytom Fantastyczno-Naukowym z wydawnictwa Iskry.

Charles R. Tanner
‹Tumitak z podziemnych korytarzy›

WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułTumitak z podziemnych korytarzy
Tytuł oryginalnyTumithak of the Corridors
Data wydania1984
Autor
PrzekładWiktor Bukato
Wydawca Iskry
CyklTumitak
SeriaPierwszy cykl zeszytów fantastyczno-naukowych ISKIER
ISBN83-207-0708-0
Format64s. 145×205mm
Gatunekfantastyka
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup
Zacznijmy od chronologii: znaleziona w pierwszym rozdziale opowieści archiwalna księga została spisana „w 161 roku od dnia Inwazji, lub też według starego porządku – w roku 3218 n.e.”, a młodzi (natenczas) bohaterowie słysząc te liczby, wzdychają: „Prawie dwa tysiące lat!”. Wstęp zaś mówi o pracach archeologicznych w „ruinach Londynu i Nowego Jorku” oraz próbie urealnienia legendy o „pół mitycznej, pół historycznej postaci” Tumitaka z Loru, który jako pierwszy człowiek zbuntował się przeciw najeźdźcom z Wenus, szylkom.
Innymi słowy: opowieść nie tylko dzieje się w odległej przyszłości, lecz w dodatku należy ją odczytać jako mitologię dla ludzi jeszcze od nas odleglejszych. Opisany skrótowo (odczytany z owej księgi) najazd przypominających pająki Wenusjan i podbój Ziemi stanowi pewnego rodzaju apokalipsę, po której nieliczni ocalali ludzie uciekli do podziemnych korytarzy, drążąc je coraz głębiej (płytsze rejony były stale narażone na najazdy wojowniczych stworów). W miarę upływu setek lat (oraz niedostatecznej ilości surowców) następuje stagnacja, a nawet regres cywilizacyjny. Ostatecznie Tumitak i jego druhowie potrafią walczyć już tylko na miecze, kije, łuki czy proce.1)
Żyjący w ciągłym strachu pod-Ziemianie po owym czasie nie próbują nawet myśleć o walce z szylkami, a nie potrafiąc (już?) drążyć korytarzy ku innym „osadom”, trenują w zasadzie tylko po to, by odpierać ataki „miast” z korytarzy położonych wyżej. Dziwnym jednak trafem, mimo tak ogromnej izolacji, jedno pozostało wspólne: język, w którym ani śladu zróżnicowania – wszyscy ludzie bez wyjątku (mimo że różni ich niemal wszystko) mówią tak samo. Dodajmy, że jest to niestety mowa dość pompatyczna, egzaltowana, daleka od typowej codziennej gadki. Duży minus? Pamiętajmy, że jest to próba spisania mitologii!
Jak wspomniałem, już na wstępie autor wymienia tytułowego Tumitaka jako wielkiego bohatera, toteż nie można mówić o wielkich spojlerach – wiadomo, że przynajmniej w początkowych częściach cyklu opowiadań (Iskry przedstawiły dwie pierwsze, autor opublikował także trzecią, czwarta ukazała się dopiero w XXI wieku2)) bohater będzie postacią pierwszoplanową, zdolną przeżyć i przezwyciężyć wszelkie trudności.

Charles R. Tanner
‹Tumitak na powierzchni Ziemi›

WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułTumitak na powierzchni Ziemi
Tytuł oryginalnyTumithak in Shawm
Data wydania1985
Autor
PrzekładWiktor Bukato
Wydawca Iskry
CyklTumitak
SeriaPierwszy cykl zeszytów fantastyczno-naukowych ISKIER
ISBN83-207-0710-2
Format72s. 145×205mm
Gatunekfantastyka
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup
W istocie, mimo osadzenia akcji w odległej postapokaliptycznej przyszłości, mamy – zwłaszcza w pierwszym Zeszycie – do czynienia z czystym heroic fantasy. W części drugiej dochodzi nieco technologii Wenusjan oraz ludzi, ale efekt wciąż daleki jest od science-fiction.
A skoro już mowa o nurcie heroic, przypomnijmy, że w tym samym roku – 1932 – niejaki Robert Erwin Howard (młodszy od Tannera o 10 lat) stworzył postać Conana z Cymmerii…
Nie wiem, do kogo w owych latach 30. kierowane były opowieści o niezwykłych przygodach dzielnego wojownika z podziemnych korytarzy. Z uwagi na język (i nie mam na myśli faktu, że wszyscy bohaterowie, jak już napisałem, rozumieją się bez problemów) – pompatyczny, egzaltowany – a także częste kończenie zdań wykrzyknikiem, mającym dodawać opowieści dynamizmu, można odnieść wrażenie, że czytelnik docelowy winien być raczej młodszy wiekiem. W istocie pamiętam, że pierwsza lektura historii o Tumitaku wywarła na mnie spore wrażenie – a byłem wtedy w połowie podstawówki. Patrząc obecnie na moje pierwsze próby literackie (które miały miejsce także w dziecięcym okresie), dostrzegam podobieństwo, czy też raczej naśladownictwo tego stylu.
Mitologie się nie starzeją. Z definicji będąc opisem rzeczy minionych, na poły baśniowych, pozostają aktualne mimo upływu ponad 80 lat od ich spisania. Dorosłego może razić użyty język, ale jak odbiorą te historyjki dzisiejsi młodzi czytelnicy? Warto sprawdzić.
koniec
21 czerwca 2018
1) Zastanawiam się, jak obszerne musiały być podziemne korytarze, by dawało się w nich sensownie walczyć mieczami.
2) „Tumitak z podziemnych korytarzy” („Tumithak of the Corridors”) ujrzał światło dzienne w roku 1932 roku, jego kontynuacja – „Tumitak na powierzchni Ziemi” („Tumithak in Shawm”) rok później. Trzecia przygoda, „Tumithak of the Towers of Fire” to już rok 1941, a więc Złoty Wiek SF. Czwarta zaś nowi tytuł „Tumithak and the Ancient Word”, a wydana została w roku 2005, choć spisano ją już w 1952.

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

PRL w kryminale: Grzech niedocenienia (ludowej milicji)
Sebastian Chosiński

23 II 2024

Gdybym miał obstawiać, jednak bez groźby utraty postawionej gotówki, stwierdziłbym, że Paweł Borys Henelt napisał „Nieuchwytnego” w 1955 bądź następnym roku i że była to chronologicznie pierwsza jego powieść z majorem MO Wiktorem Zarubą w roli głównej. Mimo to na swój pierwodruk – i to nie w formie książkowej, lecz jako „gazetowiec” na łamach „Słowa Powszechnego” – musiała ona czekać długich siedem lat.

więcej »

PRL w kryminale: Nadmiernie wrażliwy śledczy
Sebastian Chosiński

16 II 2024

Niepohamowane ludzkie namiętności niejednokrotnie stawały się – także w literaturze – przyczyną wielkich tragedii. Zwłaszcza miłosnych. Taki właśnie wątek postanowił rozwinąć w jednej ze swoich „powieści milicyjnych” Artur Morena, pod którym to pseudonimem ukrywał się Andrzej Wydrzyński. Nosi ona tytuł „Arlekin”, a ukazała się – przed ponad półwieczem – w serii Iskier „Ewa wzywa 07…”.

więcej »

PRL w kryminale: „Kopan” i „kwasopran”
Sebastian Chosiński

9 II 2024

Skoro major Wiktor Zaruba, bohater „powieści milicyjnych” Pawła Borysa Henelta, jest jednym z najwybitniejszych przedstawicieli prawa, jakich świat nosi, to i sprawy, którymi się zajmuje, muszą być niezwykłej wagi. W wydrukowanym w 1962 roku na łamach „Słowa Powszechnego” „gazetowcu” „Plany rakiety X-1 zaginęły” próbuje on złapać podstępnych szpiegów, którzy czyhają na genialny polski wynalazek.

więcej »

Polecamy

Pierwsza wojna... czasowa

Stare wspaniałe światy:

Pierwsza wojna... czasowa
— Andreas „Zoltar” Boegner

Wszyscy jesteśmy „numerem jeden”
— Andreas „Zoltar” Boegner

Krótka druga wiosna „romansu naukowego”
— Andreas „Zoltar” Boegner

Jak przewidziałem drugą wojnę światową
— Andreas „Zoltar” Boegner

Cyborg, czyli mózg w maszynie
— Andreas „Zoltar” Boegner

Narodziny superbohatera
— Andreas „Zoltar” Boegner

Pierwsza historia przyszłości
— Andreas „Zoltar” Boegner

Zobacz też

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.