Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 27 lutego 2024
w Esensji w Esensjopedii

Free Cooperation
‹Polish Radio Jazz Archives, Vol. 18›

EKSTRAKT:80%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułPolish Radio Jazz Archives, Vol. 18
Wykonawca / KompozytorFree Cooperation
Data wydania17 listopada 2014
Wydawca Polskie Radio
NośnikWinyl
Czas trwania60:52
Gatunekjazz
Zobacz w
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj wAmazon.co.uk
W składzie
Antoni „Ziut” Gralak, Andrzej Przybielski, Mariusz Stopnicki, Mateusz „Mateo” Pospieszalski, Aleksander Korecki, Marek Kazana, Bronisław Duży, Janusz ‘Yanina’ Iwański, Wojciech Konikiewicz, Wojciech Czajkowski, Marcin Pospieszalski, Michał Zduniak, Piotr Bikont, Henryk Gembalski, Sarandis Juwanudis
Utwory
Winyl1
1) Swingu Dangu03:28
2) Convergence08:53
3) Klaus Patera09:04
4) 5609:29
5) Promotion07:56
6) Bartek, 23 in Short05:35
7) Frantic Dance of Elephants16:24
Wyszukaj / Kup

Non omnis moriar: Wolność i współpraca

Esensja.pl
Esensja.pl
Muzyczna archeologia? Jak najbardziej. Ale w pełni uzasadniona. W myśl Horacjańskiej sentencji: „Nie wszystek umrę” chcemy w naszym cyklu przypominać Wam godne ocalenia płyty sprzed lat. Albumy, które dawno już pokrył kurz, a ich autorów pamięć ludzka najczęściej wymazała ze swoich zasobów. Dzisiaj formacja z Polski – Free Cooperation.

Sebastian Chosiński

Non omnis moriar: Wolność i współpraca

Muzyczna archeologia? Jak najbardziej. Ale w pełni uzasadniona. W myśl Horacjańskiej sentencji: „Nie wszystek umrę” chcemy w naszym cyklu przypominać Wam godne ocalenia płyty sprzed lat. Albumy, które dawno już pokrył kurz, a ich autorów pamięć ludzka najczęściej wymazała ze swoich zasobów. Dzisiaj formacja z Polski – Free Cooperation.

Free Cooperation
‹Polish Radio Jazz Archives, Vol. 18›

EKSTRAKT:80%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułPolish Radio Jazz Archives, Vol. 18
Wykonawca / KompozytorFree Cooperation
Data wydania17 listopada 2014
Wydawca Polskie Radio
NośnikWinyl
Czas trwania60:52
Gatunekjazz
Zobacz w
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj wAmazon.co.uk
W składzie
Antoni „Ziut” Gralak, Andrzej Przybielski, Mariusz Stopnicki, Mateusz „Mateo” Pospieszalski, Aleksander Korecki, Marek Kazana, Bronisław Duży, Janusz ‘Yanina’ Iwański, Wojciech Konikiewicz, Wojciech Czajkowski, Marcin Pospieszalski, Michał Zduniak, Piotr Bikont, Henryk Gembalski, Sarandis Juwanudis
Utwory
Winyl1
1) Swingu Dangu03:28
2) Convergence08:53
3) Klaus Patera09:04
4) 5609:29
5) Promotion07:56
6) Bartek, 23 in Short05:35
7) Frantic Dance of Elephants16:24
Wyszukaj / Kup
Wydawana od lutego ubiegłego roku seria płytowa Agencji Fonograficznej Polskiego Radia „Polish Radio Jazz Archives” okazała się być strzałem w dziesiątkę. Dzięki niej światło dzienne ujrzały archiwalne, często do tej pory w ogóle niepublikowane, nagrania gigantów światowego, europejskiego i polskiego jazzu, najczęściej rejestrowane podczas koncertów (głównie Jazz Jamboree) oraz sesji radiowych. Z jednej strony wielbiciele muzyki jazzowej otrzymali nagrania Stana Getza, Dona Ellisa i Johnny’ego Griffina, z drugiej – Krzysztofa Komedy, Mieczysława Kosza, Andrzeja Trzaskowskiego, Jerzego Miliana, Andrzeja Kurylewicza, Zbigniewa Namysłowskiego i innych. Na osiemnastym krążku serii znalazły się natomiast kompozycje formacji nieco już dzisiaj zapomnianej, ale pod każdym względem niezwykłej – Free Cooperation. Zespół powstał w połowie lat 80. ubiegłego wieku – w czasie gdy polski jazz przeżywał spadek popularności. Kryzys ekonomiczny spowodował, że płyt ukazywało się mniej niż w poprzedniej dekadzie. Młode pokolenie chętniej jeździło na festiwal w Jarocinie niż odwiedzało sale koncertowe podczas kolejnej edycji Jazz Jamboree.
Wielkie gwiazdy sprzed lat złapały zadyszkę; poza tym chcąc jakoś żyć z uprawianego przez siebie zawodu, najczęściej – skoro pojawiała się taka możliwość – przenosiły się swoją aktywność za granicę. Powstałą po nich lukę wypełniły zespoły z nowej fali polskiego jazzu, tworzone przez dwudziesto-, względnie trzydziestoparolatków, którzy nie mieli zahamowań przed sięganiem w swojej muzyce po elementy rocka, ethno, reggae, a nawet punka. Do tej grupy należały Tie Break, Young Power, Green Revolution, Woo Boo Doo, Stand’Art, Pick Up oraz – jako jedna z najważniejszych kapel całego nurtu – właśnie Free Cooperation. W wielu z wcześniej wymienionych zespołów grali zresztą ci sami artyści, co jeszcze bardziej konsolidowało scenę. Motorem napędowym Free Cooperation byli kontrabasista Wojciech Czajkowski (znany ze współpracy z ikonami polskiej jazzowej awangardy, Andrzejem Mitanem i Andrzejem Bieżanem) oraz klawiszowiec Wojciech Konikiewicz (od lat 80. ubiegłego wieku współpracujący między innymi z angielskim saksofonistą polskiego pochodzenia Janem Kopinskim i legendą nadwiślańskiego reggae, czyli Izraelem – vide „Nabij faję”).
Poza nimi ton formacji nadawała rozbudowana sekcja dęta, której tworzyło aż siedmiu muzyków: trębacze Antoni Gralak, Mariusz Stopnicki i legendarny Andrzej Przybielski, puzonista Bronisław Duży oraz saksofoniści Mateusz Pospieszalski, Aleksander Korecki i Marek Kazana. Żaden z nich nie był już wtedy postacią anonimową; znano ich zarówno z udzielania się w kapelach jazzowych, jak i rockowych. oprócz nich skład uzupełniali jeszcze gitarzysta Janusz Iwański, basiata Marcin Pospieszalski oraz perkusista Michał Zduniak. W takim zestawieniu w lutym 1985 roku Free Cooperation wybrało się do Poznania, aby odbyć pierwszą w swej historii sesję nagraniową. W jej trakcie zarejestrowano sześć kompozycji, które światło dzienne ujrzały dopiero teraz, prawie trzydzieści lat po powstaniu (zabrakło kwartału do okrągłej rocznicy). To jednak wcale nie oznacza, że zespół popadł w marazm; wręcz przeciwnie – do chwili, jak się ostatecznie okazało, zawieszenia działalności w 1988 roku – niemało koncertował; dzięki współpracy z Poljazzem wydał również dwa krążki winylowe: „In the Higher School” (1986) oraz „Our Master’s Voice” (1988).
Wydany przez Polskie Radio album Free Cooperation wypełnia więc białą plamę w dziejach zespołu; przypomina jego najstarsze nagrania, udowadniając jednocześnie, o czym zresztą ówcześni słuchacze i wielbiciele grupy byli w stu procentach przekonani, jak ważnym była ona zjawiskiem dla polskiego jazzu drugiej połowy lat 80. Podczas pisania historii tamtej epoki, nie sposób byłoby pominąć zespół Czajkowskiego i Konikiewicza; ten, kto by to zrobił, udowodniłby jedynie swoją niewiedzę i niekompetencję. Zarejestrowany w Poznaniu materiał, który na „Polish Radio Jazz Archives, Vol. 18” trafił w całości, trwa nieco ponad czterdzieści cztery minuty, a więc tyle, ile pomieściłby longplay. Należy zatem rozpatrywać go nie w kategorii ciekawostki, składanki czy nobliwych archiwaliów, ale jako regularną płytę, której z jakiegoś powodu – co wtedy w naszym kraju wcale nie było rzadkością – nie było dane ujrzeć światła dziennego wtedy, gdy powinna. Z drugiej strony cieszyć się należy, że ktoś w Polskim Radiu przypomniał sobie o tych utworach i – choć z dużym opóźnieniem – mogą one w końcu cieszyć zmysły fanów Free Cooperation.
Materiał otwiera krótki – na tle pozostałych – kawałek autorstwa Wojciecha Konikiewicza zatytułowany „Swingu Dangu”. Od pierwszych sekund słyszymy w nim całą, niezwykle przecież rozbudowaną sekcję dętą, co sprawia, że formacja brzmi jak rasowy big band. Zmieniającym się instrumentom na planie pierwszym (trąbkom i saksofonom) towarzyszy niemal przez cały czas syntezator oraz – głównie w finale – zahaczająca o stylistykę jazz-rocka gitara elektryczna Janusza Iwańskiego. Prawie dziewięciominutowe „Convergence” Wojciecha Czajkowskiego to z kolei nadzwyczaj udane połączenie jazzu i reggae; pulsujący rytm i melorecytacja dziennikarza, publicysty i reżysera filmów dokumentalnych Piotra Bikonta (oparta na tekście legendarnego amerykańskiego malarza abstrakcjonisty Ada Reinhardta) wprowadza w niemal mistyczny trans, którego nie powstydziliby się nawet muzycy Izraela. Uwagę przykuwają tu również kapitalne partie fletu Aleksandra Koreckiego oraz nie mniej awangardowe od twórczości Reinhardta syntezatorowe plamy Konikiewicza. To jeden z tych kawałków, do których wracać można bez końca.
Klaus Patera, któremu swój tytuł zawdzięcza kolejna kompozycja, to bohater jedynej, wydanej w 1909 roku, powieści „Po tamtej stronie”, która wyszła spod ręki austriackiego grafika i malarza Alfreda Kubina. Autor, którego historycy literatury uznają za protoplastę twórczości Franza Kafki i Brunona Schulza, uczynił tajemniczego Paterę władcą Państwa Snu. I taki trochę też jest numer Konikiewicza – klimatyczny i niepokojący, momentami brzmiący jak soundtrack do przedstawienia teatralnego, które w końcowej fazie mogłoby okazać się wielką mistyfikacją. W warstwie rytmicznej znów mamy do czynienia z reggae; na pierwszy plan natomiast wybijają się solowe improwizacje – saksofonów, gitary, wreszcie fortepianu. „56” – kolejna kompozycja Konikiewicza – poświęcone zostało pamięci ofiar poznańskiego Czerwca 1956 roku. Z tego też powodu utwór ten ma majestatyczny, elegijny nastrój, który dodatkowo definiuje podniosła partia trąbki i nostalgiczna gitara. W „Promotion” Czajkowskiego – znanym już wcześniej chociażby z albumu „W sferze dotyku” (1984) Andrzeja Przybielskiego – mamy do czynienia z powolnym, niemal doommetalowym rytmem i potężną, budowaną przez trąbkę, ścianą dźwięku. Z tej ostatniej wyłania się z czasem solówka saksofonu, która ostatecznie kończy się freejazzową improwizacją całej sekcji dętej.
Niezwykły klimat „Promotion” przełamuje wieńczący sesję „Bartek, 23 in Short” autorstwa Koreckiego. Dużo w nim fusion, z wyeksponowanymi gitarą i syntezatorami. Co ciekawe, gdy dochodzi do solówek, gra je nie kompozytor, ale inni muzycy – jeden z trębaczy, a następnie klawiszowiec. Jeszcze w tym samym roku, w czerwcu, zespół wrócił do poznańskiego studia i nagrał kolejny materiał, który ostatecznie wydany został na płycie „Our Master’s Voice”. Po kolejnych kilku miesiącach miał zaś miejsce pamiętny występ Free Cooperation na festiwalu Jazz Jamboree; z niego pochodzi dorzucona jako bonus ponad szesnastominutowa wersja „Szalonego tańca słoni” (tutaj jako „Frantic Dance of Elephants”). Twórcą tego kawałka – a mówiąc precyzyjniej: jego szkieletu – jest Iwański; spora część koncertowego „STS” (taki tytuł także funkcjonował) jest bowiem szaloną improwizacją złożoną z dialogów gitary, dęciaków i skrzypiec. Na tych ostatnich zagrał Henryk Gembalski; za bębnami zasiadł natomiast – jako drugi perkusista – mieszkający wówczas w Polsce Grek Sarandis Juwanudis (zmarły w styczniu ubiegłego roku na Krecie z powodu zawału serca). Całość po dziś dzień brzmi świeżo i ekscytująco, gra Juwanudisa fascynuje zaś lekkością i improwizatorskim polotem.
W 1988 roku Free Cooperation przeszło, jak mogło się wydawać, do historii. Nie na zawsze jednak. Wiosną tego roku zespół został reaktywowany. Co prawda już bez Przybielskiego (zmarłego w 2011 roku), którego zastąpił Szczepan Pospieszalski, i Zduniaka (odszedł przed pięcioma laty), którego miejsce zajął Frank Parker, czarnoskóry perkusista rodem z miasteczka Harley w Illinois. W nowym składzie znalazło się też miejsce dla innych tuzów polskiego jazzu: skrzypka Henryka Gembalskiego (jak wiemy, grającego z grupą już w latach 80.) oraz – występującego w roli gościa – wokalisty Jorgosa Skoliasa. Do współpracy dał się namówić również… Piotr Bikont. Słowem: Legenda powróciła w najmocniejszym możliwym zestawieniu!
koniec
13 grudnia 2014
Skład:
Antoni Gralak – trąbka
Andrzej Przybielski – trąbka
Mariusz Stopnicki – trąbka
Mateusz Pospieszalski – saksofon altowy
Aleksander Korecki – flet, saksofon sopranowy, saksofon altowy
Marek Kazana – klarnet basowy, saksofon altowy, saksofon basowy
Bronisław Duży – puzon
Janusz Iwański – gitara elektryczna
Wojciech Konikiewicz – fortepian, syntezator
Wojciech Czajkowski – kontrabas
Marcin Pospieszalski – gitara basowa
Michał Zduniak – perkusja
gościnnie:
Piotr Bikont – recytacja (2)
oraz
Henryk Gembalski – skrzypce (7)
Sarandis Juwanudis – perkusja (7)

Komentarze

21 XI 2023   09:45:48

nie dostrzegam nazwiska autora (-ów) zdjęć, to przypadek?
pozdrawiam
mr m.

04 XII 2023   11:31:15

@mr makowski
Jeśli te dane są Panu znane, prosimy o podanie, uzupełnimy.

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Nie taki krautrock straszny: W cieniu studenckiej rewolty
Sebastian Chosiński

26 II 2024

W 1984 roku w Paryżu ukazała się sygnowana przez zespół Can kaseta zatytułowana „Prehistoric Future”. Było to wydawnictwo nieoficjalne i niezaaprobowane przez zespół. Mimo to po latach doczekało się również wydań winylowego i kompaktowego. Dlaczego cieszyło się aż taką popularnością? Ponieważ jest to najwcześniejszy znany materiał zarejestrowany przez niemiecką formację.

więcej »

Non omnis moriar: Surrealizm podlany rockiem, bluesem i jazzem
Sebastian Chosiński

24 II 2024

Muzyczna archeologia? Jak najbardziej. Ale w pełni uzasadniona. W myśl Horacjańskiej sentencji: „Nie wszystek umrę” chcemy w naszym cyklu przypominać Wam godne ocalenia płyty sprzed lat. Albumy, które dawno już pokrył kurz, a ich autorów pamięć ludzka nierzadko wymazała ze swoich zasobów. Dzisiaj drugi solowy album wokalisty Jana Spálenego nagrany z towarzyszeniem zespołu Mahagon.

więcej »

10 największych rozczarowań muzycznych 2023 roku
Piotr ‘Pi’ Gołębiewski

21 II 2024

Jak co roku, poza wskazaniem najciekawszych płyt, osobno skupimy się na tych, które sprawiły wielki zawód. Jednocześnie zaznaczam, że „rozczarowanie” nie oznacza „najgorszy”, choć i tak może być.

więcej »

Polecamy

Murray Head – Judasz nocą w Bangkoku

A pamiętacie…:

Murray Head – Judasz nocą w Bangkoku
— Wojciech Gołąbowski

Ryan Paris – słodkie życie
— Wojciech Gołąbowski

Gazebo – lubię Szopena
— Wojciech Gołąbowski

Crowded House – hejnał hejnałem, ale pogodę zabierz ze sobą
— Wojciech Gołąbowski

Pepsi & Shirlie – ból serca
— Wojciech Gołąbowski

Chesney Hawkes – jeden jedyny
— Wojciech Gołąbowski

Nik Kershaw – czyż nie byłoby dobrze (wskoczyć w twoje buty)?
— Wojciech Gołąbowski

Howard Jones – czym właściwie jest miłość?
— Wojciech Gołąbowski

The La’s – ona znowu idzie
— Wojciech Gołąbowski

T’Pau – marzenia jak porcelana w dłoniach
— Wojciech Gołąbowski

Zobacz też

Z tego cyklu

Surrealizm podlany rockiem, bluesem i jazzem
— Sebastian Chosiński

W cieniu tragedii
— Sebastian Chosiński

Piosenkowe początki
— Sebastian Chosiński

Od nonetu do tria
— Sebastian Chosiński

Różne oblicza Jany
— Sebastian Chosiński

Zapomniany rozdział historii polskiej psychodelii
— Sebastian Chosiński

Jezioro, góry i jazz
— Sebastian Chosiński

Na spontanie!
— Sebastian Chosiński

Jazz na śniadanie
— Sebastian Chosiński

Orkiestry dęte mają w sobie moc!
— Sebastian Chosiński

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.